مریم عظیمی _ در سومین روز از چهل‌ودومین جشنواره فیلم کوتاه تهران، سه فیلم‌ساز از سه مسیر متفاوت گرد هم آمدند تا از دغدغه‌هایشان بگویند؛ از روایت قانون و انسان در «متولد تهران» تا بازخوانی ایمان در «پیام‌بر» و ادای دینی ادبی به چخوف در «مرخصی». در ادامه گفت‌وگوی خبرنگار صبا با جواد حکمی، احسان عابدنیا و مرتضی رشیدی را می‌خوانید.

احسان عابدنیا با هفتمین ساخته خود به نام «پیام بر»، اولین حضورش در بخش داستانی جشنواره فیلم کوتاه تهران را تجربه می‌کند. «پیام بر» فیلمی بیست دقیقه‌ای است که طی سه روز در روستای کمرد در اطراف جاجرود فیلمبرداری شده است.

آیا مسیر فیلم‌سازی را به صورت آکادمیک آغاز کرده‌اید؟

من ورودی سال ۱۳۹۲ انجمن سینمای جوان اصفهان هستم و پس از گذراندن دوره‌ها، چند مستند ساختم، ولی پس از آن فعالیت فیلم‌سازی من تا اسفند سال ۱۳۹۹ متوقف شد تا اینکه در همین سال به‌طور تمام‌وقت شروع به ساخت فیلم کوتاه و داستانی کردم و از آن زمان تاکنون هفت فیلم ساخته‌ام. دوره‌های آموزشی من از انجمن آغاز شد و علاوه بر آن، چندین ورکشاپ مرتبط با نویسندگی، کارگردانی و تدوین را نیز گذراندم و از سال ۱۴۰۱ دانشجوی کارگردانی سینما هستم.

ایده فیلم «پیام بر» چگونه شکل گرفت و موضوع آن چیست؟

ایده فیلم «پیام بر» بر محور یک خاطره واقعی که یکی از هم‌محله‌ای‌ها برای تعریف کرده بود شکل گرفت. طبق این خاطره، نوجوانی برای رفتن به جبهه، اقدامات خاصی انجام داده بود و این خاطره برای من بسیار عجیب و جالب بود و ذهنم را برای چند ماه مشغول کرد. علاوه بر آن، کتابی به نام «روزهای پیام بری» نیز الهام‌بخش من شد تا ترکیب این دو منبع، ایده اصلی فیلم را شکل دهد.

«پیام بر» چند بازیگر دارد و در انتخاب بازیگران چگونه عمل کردید؟

فیلم «پیام بر» چهار بازیگر اصلی دارد و سایر بازیگرانِ نقش‌های فرعی نابازیگرانی هستند که هنرور محسوب می‌شوند. از میان بازیگران اصلی، سه نفر قبلاً تجربه بازی در سینما و تلویزیون را داشته‌اند، بخصوص ایمان نظیفی، تجربه زیادی در فیلم‌های کوتاه و تئاتر دارد، اما دیگر بازیگران یعنی رحیم ملکی و علی چایچی بیشتر پیشینه تئاتری داشتند و بازیگر نقش اول کار جواد مدنی نیز سال‌ها در اصفهان در تئاتر فعالیت داشته و عمدتاً در تئاتر کمدی ایفای نقش کرده است.

این فیلم از شکل‌گیری ایده فیلم تا پایان ساخت چه مدت زمان برد؟

این روند برای من نزدیک به دو سال طول کشید و فرآیند بسیار سختی بود. دلیل طولانی شدن روند، رد شدن فیلمنامه در اصفهان بود و شخصا نیز قادر به پرداخت هزینه ساخت فیلم نبودم البته همه فیلم‌های قبلی را خودم ساخته بودم، اما این فیلم شرایط متفاوتی داشت و نیازمند حمایت مالی بود. من ابتدا به حوزه هنری و شهرداری اصفهان مراجعه کردم، اما فیلمنامه رد شد. سپس آن را به سازمان سینمایی سوره ارائه دادم و خوشبختانه قبول شد. همین امر سبب شد تا فیلم در تهران ساخته شود، نه اصفهان.

آیا ساخت فیلم در تهران برای شما چالش خاصی به همراه داشت؟

به هر حال این اولین فیلمی بود که در تهران می‌ساختم و طبیعتاً برای من چالش‌برانگیز بود. بخصوص که حوزه هنری اصفهان فیلم را نپذیرفته ولی حوزه هنری تهران اعلام همکاری کرده بود و من مدتی درگیر همین پروسه بودم اما خوشبختانه حوزه هنری تهران و سازمان سینمایی برخورد بسیار خوبی داشتند و دیدشان نسبت به گروهی که در آن زمان در اصفهان مسئول بودند، بسیار بازتر بود. از طرفی عوامل کار کاملاً جدید بودند و من هم تجربه ساخت در شهری دیگر را نداشتم. با این حال، تهیه‌کننده همراه و حامی من بود و با درک شرایط، پشتیبانی لازم را فراهم کرد، به طوری که هیچ حس غربتی احساس نکردم و به لطف حمایت حرفه‌ای تیم، مراحل تولید بسیار خوب و روان پیش رفت.

حضور در این جشنواره پس از تجربه ساخت چند فیلم چه اهمیتی برای شما دارد و قدم‌های بعدی چیست؟

من هیچ‌یک از آثار قبلی‌ام را به جشنواره فیلم کوتاه تهران ارسال نکرده بودم، زیرا احساس می‌کردم که آن آثار هنوز قابلیت و پتانسیل لازم برای حضور در این جشنواره را ندارند. قطعاً این حضور تأثیر زیادی بر ادامه مسیر فیلم‌سازی من خواهد داشت. هر فیلم‌سازی دوست دارد که آثارش دیده شوند بخصوص که فیلم کوتاه در کشور ما، بستر عمومی برای انتشار و دیده شدن ندارد و جشنواره فیلم کوتاه تهران، به‌عنوان مهم‌ترین و بزرگ‌ترین جشنواره فیلم کوتاه کشور، فرصت مناسبی برای دیده شدن آثار فراهم می‌کند و کمک می‌کند فیلم در انظار عمومی قرار گیرد. بعد از جشنواره نیز در پاتوق‌هایی سراسر کشور این فیلم‌ها پخش و مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرند و عموم مردم نیز می‌توانند این فیلم‌ها را ببینند. این امر برای فیلم‌ساز و فیلم اهمیت بسیار زیادی دارد و امکان دیده شدن و دریافت بازخوردهای حرفه‌ای را فراهم می‌کند.