مریم عظیمی – در جشنواره امسال فیلم کوتاه تهران، دو انیمیشن متفاوت از دو فیلم‌ساز جوان جلب توجه کرده است: «مرغسانان» ساخته سارا علی‌مرادی، نگاهی استعاری به روزمرگی انسان‌ها در قالب حیوانات دارد، و «بر فراز ابرها» به کارگردانی مهدی برق‌زدگان، تجربه‌گرایی و خطرپذیری را برای کودکان به تصویر می‌کشد. هر دو کارگردان با مسیرهای متفاوت اما انگیزه‌ای مشترک، از عشق به انیمیشن و چالش‌های تولید مستقل می‌گویند؛ از کمبود امکانات در شهرستان تا امید به دیده‌شدن در مهم‌ترین جشنواره فیلم کوتاه کشور.

انیمیشن «بر فراز ابرها» سومین اثری است که مهدی برق‌زدگان را به جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران رسانده است. او پیش‌تر با انیمیشن‌های «باران» و «شکوه» در این جشنواره حضور داشته است. این اثر که تاکنون بیش از بیست افتخار بین‌المللی کسب کرده، به اهمیت تجربه و آموختن از طریق عمل می‌پردازد.

 چگونه وارد حوزه انیمیشن شدید؟
همه‌چیز به دوران کودکی برمی‌گردد. نخستین انیمیشنی که دیدم «سیندرلا ۱» بود و همان‌جا تصمیم گرفتم وارد این حرفه شوم. آن‌قدر تحت تأثیر قرار گرفتم که طراحی‌های مشابه می‌کردم و خودم را در داستان آن تصور می‌کردم. بعدها انیمیشن‌های دیگر این مسیر را برایم جدی‌تر کردند.

 تکنیک استفاده‌شده در این اثر چیست؟
«بر فراز ابرها» با تکنیک فریم‌به‌فریم دیجیتال و پِینت ساخته شده است. طراحی‌ها از ابتدا مانند نقاشی شکل گرفتند، نه به‌صورت خطی. کاراکترها با توده‌های رنگ ساخته شدند. از نظر تکنیکی کار ساده‌ای بود و پروداکشن پیچیده‌ای نداشت. کل فرآیند تولید حدود دو تا دو ماه و نیم طول کشید و من به‌تنهایی آن را انجام دادم.

 قصه این انیمیشن به چه موضوعی می‌پردازد؟
داستان بر آموزش خطرپذیری و تجربه‌گرایی برای کودکان تمرکز دارد. امروز کودکان تجربیات خود را از فضای مجازی می‌آموزند، اما یادگیری واقعی تنها از طریق تجربه مستقیم به دست می‌آید. در داستان، کاراکتر اصلی در شرایط خطرناک یاد می‌گیرد از تجربه لذت ببرد و در نهایت به یک «بادبادک واقعی» تبدیل می‌شود.

 از شکل‌گیری ایده تا پایان تولید اثر چقدر طول کشید؟
در سال ۱۳۹۵ به این ایده رسیدیم. فیلمنامه و کانسپت‌ها آماده شد، اما به‌دلیل مسائل مالی تولید متوقف ماند. تا دو سال پیش پروژه معلق بود تا اینکه مرکز گسترش سینمای تجربی روی آن سرمایه‌گذاری کرد. به این ترتیب، وقفه‌ای هفت تا هشت‌ساله بین ایده و تولید رخ داد.

 گروه سینمایی «هنر و تجربه» بسته‌هایی برای اکران فیلم کوتاه دارد. آیا برای اکران انیمیشن‌های کوتاه هم چنین چشم‌اندازی وجود دارد؟
قاعدتاً بله. با گسترش امکانات رایانه‌ای و ورود هوش مصنوعی، تولید انیمیشن آسان‌تر شده و افراد بیشتری وارد این عرصه می‌شوند. نرم‌افزارهایی در اختیار داریم که حجم کمی دارند؛ مثلاً من این انیمیشن را با نرم‌افزاری ۶۰ مگابایتی ساختم. از سوی دیگر، امکان پخش آثار نیز بیشتر شده است. اما از آنجا که معمولاً این پتانسیل‌ها به‌درستی مدیریت نمی‌شوند، گاهی چالش‌برانگیز می‌شوند. امروز حجم تولید انیمیشن‌های کوتاه جشنواره‌ای بالاست، اما کیفیت آن‌ها نسبت به گذشته کمی کاهش یافته است. من با همین نرم‌افزارها توانستم ظرف دو ماه فیلمی بسازم که پیش‌تر دو سال زمان می‌برد. این پیشرفت فرصتی است که هم حرفه‌ای‌ها و هم تازه‌کارها از آن استفاده یا حتی سوءاستفاده می‌کنند. در مجموع، این رشد کمی می‌تواند به شکل بسته‌های فیلم کوتاه در سانس‌های سینمایی ارائه شود.