پگاه زارعی – سریال «برتا» در ادامه موج تازه‌ای از آثار جنایی ایرانی، تلاشی است برای آمیختن ساختار معمایی، طراحی پازل‌محور و درام شخصیت‌محور. تیم سازنده با عبور از مرزهای شناخته‌ شده ژانر در ایران، کوشیده فرمی پیچیده و چند لایه خلق کند که هم به قواعد ژانر وفادار باشد و هم امکان تجربه‌گرایی داشته باشد. «برتا» با تکیه بر فیلمنامه‌ای تکنیکی، روایت هم ‌زمان چند خط داستانی و شخصیت‌هایی که گذشته و اکنون‌شان پیوسته بر هم اثر می‌گذارد، کوشیده مخاطب را وارد بازی‌ای کند که هر قطعه‌اش معنای خاص خود را دارد. روزنامه صبا در این پرونده به سراغ سه ضلع مهم شکل‌گیری این سریال که از شبکه نمایش خانگی پخش می‌شود رفته تا از نگاه نویسنده، کارگردان و بازیگر، مسیر ساخت این سریال را بررسی کند. در ادامه گفت‌وگو خبرنگار صبا را با عرفان ناصری بازیگر نقش محسن مولا را خواهید خواند.

عرفان ناصری دانش آموخته رشته بازیگری است و فعالیت حرفه‌ای خود را از تئاتر آغاز کرده است و سپس در فیلم های پرطرفداری مانند «سد معبر»، «جشن دلتنگی»، «بی همه چیز»، سریال «ملکه گدایان» و… بازی کرده است. سکوی پرتاب عرفان ناصری که می‌توان از آن به عنوان مهمترین فیلم سینمایی او نام برد، فیلم «سد معبر» به کارگردانی محسن قرایی در سال 1395 بود. این فیلم برنده جوایز بسیاری از جمله جایزه «بهترین فیلم بخش جریان‌‌های نو جشنواره فیلم پوسان ۲۰۱۷» شده ‌است. فیلم طنز «طبقه حساس» تجربه جدیدی برای عرفان ناصری بود که توانست در این فیلم نیز در کنار بازیگرانی همچون رضا عطاران، بهاره رهنما و آزاده صمدی بازی در خور توجهی داشته باشد.

چه شد که نقش در سریال «برتا» به شما پیشنهاد شد و چه شد که آن را پذیرفتید؟

من همیشه امیرحسین ترابی را جزو کارگردان‌های مورد علاقه‌ام می‌دانستم و دوست داشتم با او کار کنم. وقتی فهمیدم تهیه پروژه با دفتر آقای کامران حجازی است، این علاقه بیشتر شد. در آن زمان هم‌زمان درباره یک پروژه دیگر هم صحبت کرده بودم و چند قدم جلوتر بودیم، و قصد داشتم برای این کار جدید عذرخواهی کنم. اما وقتی آقای ترابی نقش و حال‌وهوای کار را توضیح داد، ترغیب شدم و ۲۴ ساعت وقت خواستم. با چند نفر از دوستان مشورت کردم و حتی با کارگردان پروژه قبلی هم صحبت کردم. او هم با روی باز گفت اگر فکر می‌کنم این کار برایم مناسب‌تر است، سر آن کار بروم. این شد که بازی در نقش محسن مولا در سریال برتا را پذیرفتم.

برای رسیدن به نقش محسن مولا چه مراحلی را طی کردید و برداشت اولیه‌تان از این شخصیت چه بود؟

در ابتدا شوخی‌نویسی‌هایی درباره این شخصیت شده بود و به‌دلیل اینکه محسن دستیار قهرمان قصه است، انتظار می‌رفت فردی باشد که در کنار قهرمان، باهوش‌تر و دقیق‌تر جلوه کند. اصولاً دستیار در این ژانر باید اشتباهاتی داشته باشد تا توانایی قهرمان بیشتر دیده شود. این الگوی ژانر پلیسی است. اما در جلسات دورخوانی و سر صحنه، با اصلاحاتی که امیرحسین ترابی و شهرام حقیقت‌دوست پیشنهاد دادند، شوخی‌ها و لحن را به فضای روز و به شخصیت خودمان نزدیک کردیم تا واقعی‌تر شود. همیشه پلیس بازی کردن برایم جذاب بوده و تلاش کردم نقش را درست اجرا کنم.

واکنش‌ها به سکانس شوخی با سرگرد امجد درباره دختر مضنون که در فضای مجازی وایرال شد چه بود؟ خودتان نقدی به آن سکانس داشتید؟

آن سکانس ادامه روندی بود که برای شخصیت محسن طراحی شده بود؛ شخصیتی با هوش اجتماعی پایین که جاهای نامناسب شوخی می‌کند یا سلسله ‌مراتب را رعایت نمی‌کند اما در عین حال یک پلیس جوان و جویای نام است که کار کنار سرگرد امجد برایش جذابیت دارد. در دو سه قسمت اول، این کاشت‌ها گذاشته شده بود تا در قسمت چهارم که پرونده از سرگرد گرفته می‌شود و به محسن داده می‌شود، مخاطب با این تغییر همراه شود. بنابراین نقدی به آن سکانس نداشتم؛ بخشی از مسیر قصه بود.

در آثار قبلی‌تان با اینکه نقش‌هایی متفاوت از محسن مولا بازی کرده‌اید، اما باز هم نشانه‌هایی از همان هوش اجتماعی پایین یا تأثیرپذیری شدید کاراکترها دیده می‌شود. نگران نبودید که تکرار این تیپ شخصیتی، تصویری ثابت از شما در ذهن مخاطب ایجاد کند؟

این مسئله درباره هر بازیگری وجود دارد. بازیگری که هدفمند باشد به دنبال ساختمان نقشی متنوع است. من از سینما با فیلم «طبقه حساس» شناخته شدم؛ نقشی کاملاً کمدی. بعد با فیلم «سد معبر» در نقش شخصیتی بسیار متفاوت دیده شدم. برخی نقش‌ها برای بازیگر برکت دارند؛ حتی اگر کوتاه باشند. بعد از «سد معبر» و «ملکه گدایان» پیشنهادهای مشابه زیادی درباره همان طبقه اجتماعی گرفتم، اما سعی کردم فاصله بگیرم. در «علفزار» دوباره نقش متفاوتی بازی کردم و آن فیلم هم برایم برکت داشت. «زخم کاری» نقطه مقابل نقش‌های طبقه اجتماعی پایین بود و «برتا» هم دوباره متفاوت است. در کارنامه من رفت‌وآمد بین نقش‌ها وجود دارد، اما درست است که دو نقش اخیر پشت‌سرهم دیده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته سریال «برتا» از نگاه شما چیست و چرا به نظر مخاطب جذاب آمده؟

تا قسمت چهارم، فیدبکی که در خیابان و فضای مجازی گرفتم این است که سریال خوش‌ساخت و تمیز است و در ژانر خودش استاندارد عمل می‌کند. طبیعتاً ژانر پلیسی خشونت و تنش دارد و ممکن است سلیقه برخی نباشد. اما اگر سریال را در چارچوب ژانر خودش ببینیم، چه نسبت به آثار داخلی و چه خارجی، سریال استانداردی است. تصویربرداری خوب، ریتم مناسب و کارگردانی نوآورانه دارد. از قسمت پنج به بعد هم با ورود امیرعلی نداف و باز شدن قصه، جذاب‌تر می‌شود.