معصومه دهقان- انیمیشن ایران این روزها بیش از هر زمان دیگری توجه مخاطبان را به خود جلب کرده است. در این پرونده، سه چهره‌ کلیدی پشت تولید انیمیشن «یوز» درباره‌ چالش‌ها، خلاقیت‌ها و تجربه‌های شخصی خود سخن گفته‌اند: رضا ارژنگی، کارگردان؛ احسان کاوه، تهیه‌کننده؛ و سید امین جعفری، سوپروایزر انیمیت. از دغدغه‌های هویت ایرانی تا سختی‌های تولید و جایگاه انیمیشن ایران در جهان، نکات کلیدی بسیاری در این گفت‌وگوها آشکار شده است. این پرونده نشان می‌دهد که چگونه یک انیمیشن می‌تواند الهام‌بخش، نماد خلاقیت ملی و گشاینده‌ مسیر برای تولیدات آینده‌ انیمیشن ایران باشد.

سیدامین جعفری، انیماتور و سوپروایزر پروژه «یوز» از مسیر علاقه‌مندی‌اش به انیمیشن از کودکی تا ورود حرفه‌ای به این حوزه، تجربه شکل‌گیری تیم انیمیت یوز و چالش‌های فنی و هنری در تولید این اثر سخن گفت. او توضیح داد چگونه با کمبود منابع، محدودیت بودجه و زیرساخت‌های ایران، توانستند اثری با کیفیت جهانی خلق کند و نقش حیاتی خود را در موفقیت این انیمیشن ایفا کند.

چه شد که علاقه‌تان به انیمیشن شکل گرفت و این مسیر را به عنوان شغل انتخاب کردید؟

علاقه من به انیمیشن طبیعتاً از بچگی وجود داشت؛ اینکه دنیایی که وجود دارد را بتوانیم بسازیم و رنگ واقعیت به رویاهای‌مان بدهیم، جذاب بود. اما انتخاب آن به عنوان مسیر شغلی تقریباً در سن ۱۷-۱۸ سالگی اتفاق افتاد. ابتدا دانشگاه مهندسی نرم‌افزار باهنر کرمان قبول شدم، اما از قبل به کارهای گرافیکی آماتور علاقه داشتم، مثلا با فتوشاپ یک بک‌گراند برای سیستم شخصی می‌ساختم. ورود به دانشگاه باعث شد کمی برنامه‌نویسی یاد بگیرم، اما علاقه اصلی‌ام به گرافیک و انیمیشن بود. در کرمان، انیمیشن سابقه ۳۰ تا ۳۵ ساله دارد. اوایل دو بعدی بود و طی ۱۵-۲۰ سال اخیر، سه‌بعدی تجربه شده است. «یوز» نیز در کرمان استارت خورد و تیم اصلی، از جمله آقای ارژنگی، کارگردان، و بیش از ۸۰ درصد عوامل، کرمانی بودند. سال ۹۱، وارد یکی از استودیوهای فعال شدم. در آن زمان، هسته‌های استودیوها جوان و تازه‌کار بودند و بدون استاد، با آزمون و خطا یاد گرفتیم. جو حاکم بسیار مثبت بود و کم‌کم دانشگاه برایم اولویت دوم شد و تمام وقت و انرژی‌ام را برای انیمیشن گذاشتم.

 تیم انیمیت «یوز» چگونه شکل گرفت و فرایند پیش‌تولید چه بود؟

ایده و داستان اولیه متعلق به آقای ارژنگی بود. در سال ۱۳۹۶، ایشان یک داکیومنت و تیزر برای جذب سرمایه‌گذار ساختند. هرچند بعدها داستان و کاراکترها تغییر کرد، هنری موفق شد سرمایه‌گذاری را جذب کند. فرایند رسمی تولید از سال ۱۳۹۹ با حمایت مشترک مرکز انیمیشن سوره و ویستامدیا آغاز شد. ابتدا تست‌های اولیه، بررسی ریگ‌ها و آناتومی انجام شد، اما به دلیل عدم وجود بودجه، همه کارها با تلاش شخصی انجام شد. انیمیت اصلی فیلم از اواسط تا اواخر سال ۱۴۰۲ آغاز شد، اما تورم و تغییر قیمت‌ها موجب توقف موقت پروژه شد تا بودجه افزایش یابد. «یوز» را اگر با کارهای خارجی مقایسه کنیم، بودجه ما تنها یک هزارم بودجه آن‌ها بود. انیمیت حدود ۱۸ ماه طول کشید و ۲۸ تا ۳۰ نفر روی ۷۰ تا ۷۸ دقیقه بخش سه بعدی کار کردند.

چه سبک انیمیشنی را برای «یوز» انتخاب کردید و چرا؟

می‌خواستیم سبک نه خیلی فانتزی مثل «هتل ترانسیلوانیا» باشد و نه صرفاً رئال. سبک «یوز» بین رئال و پیکسار است؛ هدف ایجاد تعادل میان واقعیت و فانتزی بود تا مخاطب بتواند داستان را راحت دنبال کند.

چه نرم‌افزارها و ابزارهایی در پروژه استفاده شدند؟

نرم‌افزار اصلی مایا بود و تسلط بر پلاگین‌های تخصصی مانند انیمبا و ال‌استری ضروری بود. این ابزارها کمک کردند قوانین انیمیت و حرکت کلاسیک را در انیمیشن سه‌بعدی پیاده کنیم.

تعامل بین بخش‌های مختلف پروژه چگونه بود؟

پروژه طبق ددلاین پیش رفت و تعامل بخش‌ها خوب بود، اما هنوز نیاز به تجربه و بازنگری دارد. بسیاری از فرایندها تازه ایجاد شده‌اند و باید اصلاح شوند. یکی از چالش‌ها استفاده از بازیگر برای رفرنس‌های حرکتی بود که در ایران کمتر انجام می‌شود.

در تولید «یوز» چه چالش‌های خاصی داشتید؟

«یوز» اکثراً روی دو پا حرکت می‌کند و با آناتومی یک یوزپلنگ چاق و کند هماهنگ است. بررسی حرکت حیوانات واقعی و تطبیق با شخصیت فیلم بسیار دشوار بود. تفاوت حرکت یوزپلنگ با ببر یا شیر و اجرای باورپذیر آن، چالش اصلی بود. ددلاین و بودجه محدود بودند، اما تا حد ممکن رفرنس‌ها بررسی شد.

فکر می‌کنید «یوز» چه تاثیری بر صنعت انیمیشن ایران گذاشته است؟

من نگاه بلندمدت دارم. نباید استودیوهای داخلی را رقیب هم ببینیم؛ هدف رقابت با استانداردهای جهانی است. نقاط قوت «یوز» شامل سادگی روایت، یکپارچگی لوک و تصویر، نورپردازی و رنگ‌بندی مناسب است. چالش‌ها همچنان در حوزه بازیگری، پیش‌تولید و زیرساخت‌ها وجود دارد. افزایش تولیدات و حمایت نیروی انسانی ضروری است.

پیام پایانی شما برای مخاطبان چیست؟

امیدوارم «یوز» برای مخاطب جذاب بوده باشد. فیلم با رسیدن به رکورد فروش، پرفروش‌ترین انیمیشن تاریخ سینمای ایران شد که برای ما انگیزه‌بخش است. هدف ما تولید پروژه‌های بعدی با کیفیت بالاتر است. ارزش هنر و سینما، دیده شدن آن توسط مخاطب است و باید تلاش کنیم تنوع و تعداد تولیدات انیمیشن در ایران افزایش یابد.