پگاه زارعی – در روزهایی که تلویزیون بیش از هر زمان دیگری به روایت‌های نزدیک به واقعیت و دغدغه‌های اجتماعی روی آورده، سریال «روشنایی شب» تلاش کرده تا در دل یک داستان ملتهب، تصویری از مسئولیت‌پذیری تلاش‌های نیروی امنیتی و توان پدافندی ایران ارائه دهد. در این میان، بازیگران این مجموعه هرکدام با پرداختی متفاوت، بخشی از این جهان روایی را شکل داده‌اند. در این سریال رویا نونهالی و خاطره اسدی بعد از سال‌‌ها به تلویزیون بازگشته‌اند و مهدی فخیم‌زاده، پرویز فلاحی‌پور، محسن غفاری، پیام احمدی‌نیا، رضا توکلی، مهران رجبی، علیرام نورایی، سودابه بیضایی و… جمعی از هنرمندان شناخته شده دیگر به ایفای نقش می‌پردازند. «روشنایی شب» به کارگردانی محمود معظمی و تهیه‌کنندگی مشترک بهروز مفید و مصطفی رضوانی با نویسندگی عباس نعمتی است. در گفت‌وگویی که پیش‌رو دارید، با مصطفی رضوانی تهیه کننده، علیرام نورایی و محسن غفاری، دو بازیگر این سریال، درباره تجربه حضور در «روشنایی شب» و نگاه‌شان به کاراکترهایی که بر بستر واقعیت‌های امروز شکل گرفته‌اند، به گفت‌وگو نشسته‌ایم؛ گفت‌وگویی که تلاش دارد از دل روایت یک سریال، به درکی نزدیک‌تر از حال‌وهوای این روزهای جامعه برسد. در ادامه با ما همراه باشید.

تهیه‌کننده سریال «روشنایی شب» از شکل‌گیری این پروژه بر پایه پرونده‌های واقعی امنیتی می‌گوید؛ اثری که با تمرکز بر نفوذ و شبکه‌سازی، تلاش دارد پشت‌پرده بخشی از رخدادهای روزمره را برای مخاطب آشکار کند. این مجموعه که به‌دلیل استقبال، ادامه‌دار شده، حالا در میانه تولید و پخش، روایتی از تقابل اطلاعاتی و امنیتی را پیش روی مخاطبان قرار داده است. در ادامه گفت‌وگو خبرنگار صبا را با این تهیه‌کننده را خواهید خواند.

 در ابتدا بفرمایید «روشنایی شب» یک کار سفارشی بود یا دغدغه شخصی خودتان؟ پیشنهاد آن چگونه مطرح شد؟

این کار قبلاً در سیمافیلم نوشته شده بود و در واقع از طرف سیمافیلم به ما پیشنهاد شد که تهیه آن را انجام بدهیم. ما هم کارگردان را معرفی کردیم و بعد به مرحله برآورد و تولید رسیدیم.

«روشنایی شب» داستانی به‌روز و ملموس دارد. لطفاً خلاصه‌ای از داستان را بفرمایید و اینکه چقدر با واقعیت امروز تطابق دارد؟ آیا داستان واقعی است یا با خیال ترکیب شده؟

این سریال از چندین پرونده امنیتی واقعی اقتباس و ترکیب شده است. پایه اصلی آن پرونده‌های واقعی است که با مشورت نهادهای امنیتی نوشته شده است. البته اقتباس و خیال‌پردازی هم در آن وجود دارد. خلاصه داستان درباره نفوذ و شبکه‌سازی اسرائیل در ایران است؛ تلاشی برای وارد کردن پول‌های سنگین به کشور و ایجاد شبکه در نهادهای مختلف، از جمله نهادهای حاکمیتی، تا در مواقع لازم خرابکاری انجام شود. ما نمونه‌هایی از این خرابکاری‌ها و خنثی‌سازی آن‌ها را نشان داده‌ایم. در حال حاضر، در قصه، نهاد امنیتی از ابتدای ورود این افراد به ایران مطلع می‌شود، اما به‌جای دستگیری فوری، سعی می‌کند شبکه را شناسایی کند. در واقع، با یک پرونده نفوذ و شبکه‌سازی توسط اسرائیل و مقابله نهاد امنیتی روبه‌رو هستیم.

یکی از نکات جالب برای مخاطب، نمایش پشت‌پرده برخی اتفاقات روزمره است. این موضوع چقدر در سریال مورد توجه بوده؟

بخشی از اتفاقاتی که ما در سازمان‌های دولتی و غیره به‌صورت عادی می‌بینیم، ممکن است پشت‌پرده امنیتی داشته باشد. ما تلاش کردیم این پشت‌پرده را نشان دهیم. مثلاً در داستان، شخصیتی مثل آقای فخیم‌زاده نماد مدیری است که به‌واسطه نفوذ و پرونده‌سازی در اختیار شبکه قرار می‌گیرد و از او سوءاستفاده می‌شود. این افراد از قبل شناسایی شده‌اند و حتی روی روابط خانوادگی‌شان کار شده است. در قصه داریم که برای نزدیک شدن به خانواده، حتی برای دختر او از مدت‌ها قبل برنامه‌ریزی شده است. هدف این است که نشان دهیم چگونه نفوذ در دستگاه‌ها صورت می‌گیرد و چه خرابکاری‌هایی ممکن است رخ دهد و چگونه نیروهای امنیتی با آن مقابله می‌کنند.

آیا نمایش برخی پروژه‌ها یا نهادها در سریال، واکنش یا چالشی برای شما ایجاد نکرد؟

خیر، اتفاقاً خود نهادهای امنیتی علاقه‌مند بودند که پشت‌پرده برخی خرابکاری‌ها برای مردم روشن شود. هدف این است که مردم بدانند بخشی از نابسامانی‌ها ناشی از نفوذ است، نه لزوماً فساد سیستم. ما نشان می‌دهیم که سیستم آلوده نیست، بلکه روی مدیرانی دست گذاشته می‌شود که ضعف‌هایی دارند و از همان نقاط ضعف برای اخاذی و سوءاستفاده استفاده می‌شود.

درباره روند تولید سریال بفرمایید؛ چقدر زمان برد و پخش آن در این مقطع چه اهمیتی دارد؟

این سریال در ابتدا قرار نبود نوروزی باشد و یک کار ۳۰ قسمتی است. اما با استقبال، از ما خواسته شد تعداد قسمت‌ها افزایش یابد. به‌ دلیل شرایط پیش از عید و پخش سریال‌های طنز، از ما خواستند ۱۵ قسمت را برای نوروز آماده کنیم. این ۱۵ قسمت پایان داستان نیست و ادامه دارد. فیلمبرداری همچنان ادامه دارد و احتمالاً ادامه آن برای اواخر تابستان یا بعد از محرم و صفر پخش می‌شود. در واقع، فصل دوم ادامه همین داستان خواهد بود.

همکاری شما با کارگردان و تهیه‌کننده دیگر چگونه شکل گرفت؟

تلویزیون مدتی است از ترکیب تهیه‌کنندگان باتجربه و جوان استفاده می‌کند. در این پروژه، من و آقای مفید به‌صورت مشترک تهیه‌کنندگی را بر عهده داشتیم. پیشنهاد کارگردان هم از سوی ما مطرح شد. آقای معظمی و برادرشان تجربه زیادی در آثار امنیتی دارند و تلویزیون هم با انتخاب ایشان موافقت کرد.

تهیه چنین اثری، به‌ویژه در شرایط فعلی، چه چالش‌هایی داشت؟

تفاوت زیادی با کارهای دیگر نداشت، اما فیلمنامه ساده‌ای نبود. تنوع لوکیشن‌ها بسیار زیاد بود؛ تقریباً هر روز یا هر دو روز یک‌بار جابه‌جایی داشتیم. تعداد کاراکترها هم بالا بود و بازیگران متعددی داشتیم. بعد از شروع جنگ در ۹ اسفند، حدود ۱۰ روز کار متوقف شد. سپس برای رساندن کار به نوروز، پروژه را به شهرستان منتقل کردیم و حدود ۲۰ روز در نوشهر فیلمبرداری کردیم تا بسته نوروزی آماده شود. ادامه کار هم احتمالاً در شهرستان انجام خواهد شد.

درباره انتخاب بازیگران و ترکیب آن‌ها توضیح دهید.

ترکیبی از بازیگران شناخته ‌شده و چهره‌های جدید داریم. خانم رویا نونهالی پس از سال‌ها به تلویزیون بازگشتند، چون فیلمنامه و نقش راموس برایشان جذاب بود. آقای فخیم‌زاده هم حضور دارند که نقش‌شان در طول کار پررنگ‌تر شد. خانم خاطره اسدی و آقای فلاحی‌پور نیز از جمله بازیگرانی هستند که مدتی در تلویزیون حضور نداشتند. از چهره‌های جوان، محسن غفاری را داریم که نقش پررنگی دارد. همچنین بازیگرانی مانند علیرام نورایی، پیام احمدی‌نیا، علی استادی، وحید نفر و سودابه بیضایی به‌ صورت مقطعی حضور دارند. تلاش کردیم حتی برای نقش‌های کوتاه هم از بازیگران باکیفیت استفاده کنیم.

با توجه به شرایط فعلی، چه صحبتی با مخاطبان دارید؟

روشنایی شب یک کار ملی است و موضوع آن نبرد اطلاعاتی بین ایران و اسرائیل است. در حال حاضر، تمرکز داستان بر مقابله با نفوذ است، اما در ادامه ممکن است به بخش آفندی هم بپردازیم. حتی در فیلمنامه بخش‌هایی درباره نفوذ نیروهای ما در اسرائیل وجود دارد، اما به ‌دلیل محدودیت‌های فیلمبرداری خارج از کشور، مشخص نیست بتوانیم آن را اجرا کنیم یا نه. تلاش ما این بود که با وجود سختی‌ها، کار را به‌ دلیل اهمیت موضوع به نوروز برسانیم؛ در ادامه نیز پرونده‌هایی مرتبط با فضای جنگ اخیر و موضوعاتی مانند ریزپرنده‌ها داریم که در صورت امکان به آن‌ها خواهیم پرداخت.