سمیرا جعفری- «کفایت مذاکرات» تازه‌ترین ساخته سهیل موفق، فیلمی است که از همان عنوانش، حال‌وهوایی آشنا و کنایه‌آمیز دارد و قصه‌اش را بر بستری از بحران اقتصادی، روابط خانوادگی و تصمیم‌هایی بنا می‌کند که قرار است گره‌گشا باشند اما خودشان به آغاز دردسرهای تازه تبدیل می‌شوند. فیلم داستان خانواده‌ای را روایت می‌کند که برای عبور از مشکلات مالی، وارد ماجرای رحم اجاره‌ای می‌شوند؛ تصمیمی که خیلی زود همه‌چیز را از کنترل خارج می‌کند و شخصیت‌ها را در موقعیت‌هایی پیچیده و کمیک قرار می‌دهد. جمله کوتاه «این چیزها تو سریال‌های ترکی هم قفله…» که در خلاصه رسمی فیلم آمده، به ‌خوبی فضای اغراق‌شده و پرتنش جهان فیلم را توصیف می‌کند.

کفایت مذاکرات» نخستین تجربه سهیل موفق در ساخت فیلمی برای مخاطب بزرگسال است. کارگردانی که پیش از این با آثاری چون «شکلاتی»، «پاستاریونی» و «نوروز» بیشتر در سینمای کودک و نوجوان شناخته می‌شد، این بار به سراغ فضایی متفاوت رفته و پنجمین فیلم بلندش را در قالب یک کمدی اجتماعی ساخته است.

در ترکیب بازیگران فیلم، چهره‌هایی چون مهران غفوریان، محسن کیایی، ایمان صفا، رویا میرعلمی، المیرا دهقانی، حدیث فولادوند، سارا منجزی، محمدرضا داوودنژاد، قدرت‌الله ایزدی، محمدجواد جعفرپور و جواد پولادی حضور دارند.

فیلمنامه «کفایت مذاکرات» را حمزه صالحی نوشته و تهیه‌کنندگی آن برعهده ابراهیم عامریان دارد.  در پشت صحنه نیز روزبه رایگا به عنوان مدیر فیلمبرداری، حسن ایوبی در مقام تدوینگر، امیر توسلی به عنوان آهنگساز، حسین ابوالصدق در بخش طراحی و ترکیب صدا، عبدالله اسکندری به عنوان طراح گریم و سعید هنرمند در مقام طراح صحنه حضور دارند.

سعید هنرمند، طراح صحنه فیلم «کفایت مذاکرات»، در گفت‌وگو با روزنامه صبا از نقش دکور در شکل‌گیری فضای کمدی، تأثیر طبقه اجتماعی در طراحی لوکیشن و نسبت میان واقع‌گرایی و نگاه نمایشی در سینمای تجاری سخن گفت. او معتقد است طراحی صحنه در سینمای امروز نه‌تنها یک عنصر تزئینی نیست، بلکه در شکل‌گیری درام، شخصیت و حتی ریتم کمدی نقش تعیین‌کننده دارد..

لوکیشنی که ما در فیلم می‌بینیم حاصل تغییرات زیادی است که در خانه اصلی انجام دادید؛ این تغییرات را بر چه اساسی بود؟ یعنی در فیلمنامه چه دیدید که احساس کردید نیاز به این نکات و تغییرات در دکور هست؟

مسئله اصلی ما طبقه اجتماعی بود. اگر لوکیشنی پیدا می‌کردیم که با ایده‌آل‌های ما همخوانی داشت، طبیعتاً کار دکور کمتر می‌شد. اما با توجه به اینکه خیلی گشتیم و به این لوکیشن رسیدیم، مجبور بودیم تا حدی طبقه اجتماعی را پایین‌تر بیاوریم. آن لوکیشن آماده‌ای که اول دیدیم خیلی لوکس و گران‌قیمت به چشم می‌آمد، اما ما با یک سری تغییرات تبدیلش کردیم به یک خانه جنوب‌شهری.

جدا از نزدیک کردن فضای کار به طبقه متوسط رو به پایین، چقدر این تغییرات برای کمک به ریتم کمدی و موقعیت‌های طنز هم اعمال شد؟

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌هایم این بوده که کار به لحاظ بصری برای سینمای تجاری جذاب باشد؛ یعنی وقتی مخاطب تصاویر را می‌بیند، حتی بدون صدا و دیالوگ، از دیدن صحنه‌ها و لوکیشن لذت ببرد. این برای ما خیلی مهم بود.

در انتخاب رنگ‌ها هم همین‌طور بود؛ سعی کردیم از رنگ‌هایی استفاده کنیم که مخاطب حس لذت بگیرد. اگر کار مثلاً یک ملودرام اجتماعی تلخ بود، شکل کار و انتخاب رنگ‌ها کاملاً فرق می‌کرد، اما من همیشه در کارهای کمدی این را اعمال می‌کنم.

 برای این طراحی تا چه حد از واقع‌گرایی فاصله گرفتید تا خنده پررنگ‌تر شود یا برعکس، واقعیت زندگی را بازسازی کردید؟

این مسئله همیشه بین سینماگران و هنرجویان بحث ایجاد کرده است؛ اینکه چقدر کار ما بار نمایشی داشته باشد و چقدر رئال و واقعی باشد. ببینید در این کار یک سری المان‌های پایه داریم که باید واقعی باشد؛ مثلاً شکل اصلی یک خانه که در همه جای دنیا مثل هم است.

اما شاید رنگ دیوار در حالت طبیعی مثلاً قرمز یا زرد نباشد، ولی گاهی ما هم می‌رویم سمت اینکه رنگ‌ها را کنترل کنیم. یعنی هیچ‌وقت صرفاً به اسم واقع‌گرایی کار نمی‌کنیم. حتماً بار نمایشی کار را هم اعمال می‌کنیم. نگران این نیستیم که بگویند از واقعیت خارج شده است. آن چیزی که به ریتم کار کمک کند، حتی اگر نمایشی باشد، انجام می‌دهیم.

در نهایت، می‌توان گفت در کمدی‌های امروز دکور فقط تداعی کننده مکان نیست، بلکه بخشی از تولید خنده و حتی شخصیت‌سازی هم هست؟

بله، حتماً. ما با لوکیشن می‌توانیم به درام کمک کنیم. اگر طراحی صحنه نتواند به درام فیلم در جهت مثبت اضافه کند، واقعاً کم‌کاری کرده است.

در سینمای کمدی امروز، طراحی صحنه چقدر تحت تأثیر گیشه و نگاه اقتصادی پروژه قرار می‌گیرد؟

طراحی صحنه از نظر من در کارهای کمدی و حتی در همه کارها، بعد از فیلمنامه خوب و کارگردان قرار می‌گیرد.

ما هستیم که تعریف می‌کنیم فیلمبردار از کجا می‌تواند نور بدهد. جای پنجره را ما مشخص می‌کنیم. فیلمبردار بر اساس منابع نوری که در صحنه می‌چینیم می‌تواند نورش را تنظیم کند. صحنه‌ای که ما می‌چینیم به فیلمبردار کمک می‌کند قاب قشنگ ببندد. بنابراین طراحی صحنه به نظر من مهم‌ترین رکن بعد از فیلمنامه است.

خودتان چقدر از «کفایت مذاکرات» در رزومه کاری‌تان رضایت دارید و آن را در چه جایگاهی می‌بینید؟

«کفایت مذاکرات» جزو کارهای خوب من است. ولی یک واقعیتی وجود دارد؛ در بخش فنی کار کمدی خیلی داوری نمی‌شود. اگر همین زحمتی که برای این فیلم کشیده‌ام برای یک فیلم تلخ اجتماعی کشیده بودم، شاید خیلی بیشتر به چشم می‌آمد. این یک واقعیت است و من هم پذیرفته‌ام. دلیلش هم این است که یک سری «انتلکت‌های باسوادنما» هستند که وارد سینما شده‌اند یا بیرون سینما هستند و فقط غر می‌زنند و ایراد می‌گیرند، در صورتی که سواد بصری لازم را ندارند. این افراد این نوع سینمای تجاری را می‌کوبند، در حالی که در همه جای دنیا وجود دارد.

با این وجود می‌خواهید در این حوزه بمانید یا سینمای غیرتجاری در اولویت کاریتان است؟

ببینید، وقتی در یک حوزه شناخته می‌شوید، حتی اگر بخواهید تغییر مسیر بدهید، باز هم با همان بک‌گراند شناخته می‌شوید. برای من پیش آمده که برای یک کار غیرکمدی انتخاب شدم، ولی گفته‌اند شاید نتوانم از عهده آن بربیایم چون کمدی کار کرده‌ام. در حالی که این شغل من است، دانش و تجربه‌اش را دارم و اتفاقاً در کمدی موفق‌تر هم بوده‌ام.

کار کمدی بار سنگینی روی دوش طراح دارد؛ چندین میلیارد تومان هزینه تهیه‌کننده باید مدیریت شود و همه باید راضی باشند؛ کارگردان، تهیه‌کننده، مخاطب و خود طراح. به نظرم این مسئولیت سنگینی است.