سحر دیدهور در گفتوگو با صبا:
تئاتر برای من فرصتی برای کشف دوباره زندگی است
سحر دیدهور، بازیگر نمایش «تن و دیگر تکهپارههای عشق» در گفتوگو با صبا از تجربه بازیگری، شکلگیری شخصیت ماری و چالشهای فعالیت حرفهای در تئاتر ایران میگوید.

سروین دهقان – نمایش «تن و دیگر تکهپارههای عشق» با روایتی چندلایه و نگاهی متفاوت به روابط انسانی، مفاهیمی چون عشق، آزادی، هویت و فقدان را به صحنه میآورد. این اثر با تکیه بر بازی بازیگران و ظرفیتهای اجرایی تئاتر، مخاطب را به مواجهه با پیچیدگیهای انسان و مرزهای مبهم واقعیت و خیال دعوت میکند. با عوامل این نمایش گفتوگویی انجام دادهایم که در ادامه میخوانید.
سحر دیدهور، بازیگر نمایش «تن و دیگر تکهپارههای عشق» در گفتوگو با صبا از تجربه بازیگری، شکلگیری شخصیت ماری و چالشهای فعالیت حرفهای در تئاتر ایران میگوید.
از چه نقطهای بازیگری برای شما از یک علاقه یا تجربه هنری به یک انتخاب جدی و حرفهای تبدیل شد؟
ورود من به بازیگری از کلاس فیلمنامهنویسی آغاز شد. به پیشنهاد دوستانی که در آن کلاس حضور داشتند، در یک فیلم کوتاه جلوی دوربین رفتم و تشویقهای آنها باعث شد بازیگری را جدیتر دنبال کنم. بعد از آن در مؤسسه بامداد آموزش دیدم و در چند فیلم کوتاه و تئاتر تجربه کسب کردم. اما یکی از تجربههای جدی و حرفهای من روی صحنه، ایفای نقش طلا در نمایش «هاری» به کارگردانی افشین زمانی بود. این تجربه برایم بسیار جذاب بود و انگیزهام را برای ادامه مسیر بازیگری تقویت کرد.
وقتی برای بازی در «تن و دیگر تکهپارههای عشق» دعوت شدید، اولین مواجههتان با متن و نقش ماری چه حسی در شما ایجاد کرد؟
اولین مواجههام با متن با کنجکاوی و کمی تأمل همراه بود. ماری در نگاه اول زنی مستقل، جسور و کنجکاو است که میل زیادی به کشف جهان و تجربه کردن دارد. چیزی که در این شخصیت برایم جذاب بود، تضاد میان میل او به آزادی و استقلال و در عین حال نیازش به عشق و تعلق بود. چالش من این بود که بتوانم تمام این لایهها را در او ببینم و ماری را صرفاً بهعنوان زنی آسیبدیده یا قربانی بازی نکنم؛ بلکه او را زنی زنده، صاحب خواسته و سرشار از تناقض نشان بدهم.
در نمایشی که مرز میان واقعیت و فراواقعیت، مرگ و زندگی و خیال و واقعیت مدام جابهجا میشود، ساختن شخصیت چه پیچیدگیهایی دارد؟
به نظرم پیچیدگی اصلی این نقش در این بود که ماری در یک مرز ثابت میان واقعیت و خیال قرار ندارد. برای پیدا کردن منطق درونی او، سعی کردم از خواستههای انسانی و ملموسش شروع کنم؛ میل به کشف، تجربه کردن، عشق و ساختن آیندهای که خودش انتخاب میکند. برای من مهم بود که حتی در فضای سوررئال نمایش، این خواستهها واقعی و باورپذیر باقی بمانند. فکر میکنم مخاطب زمانی با ماری ارتباط برقرار میکند که پیش از هر چیز، زندگی و احساسات او را باور کند.
با توجه به اینکه بدن یکی از محورهای اصلی این نمایش است، چقدر در فرآیند تمرین تلاش کردید از بدن بهعنوان ابزاری مستقل برای روایت استفاده کنید؟
در این نمایش، بدن برای من فقط همراه کلام نیست، بلکه خودش یک ابزار مستقل برای روایت است. تلاش کردم به این توجه کنم که ماری با بدنش چه چیزهایی را بیان میکند که شاید در کلماتش گفته نمیشوند. به نظرم در این اجرا، بدن گاهی پیش از کلام حرف میزند، گاهی آن را کامل میکند و حتی در لحظاتی جای آن را میگیرد. بدن در این نمایش حافظه، میل، ترس و زخمهای خودش را دارد و تماشاگر میتواند این لایهها را از طریق حرکت و حضور بازیگر دریافت کند.
تجربه همکاری با رضا بهکام بهعنوان کارگردان چگونه بود؟ چقدر به بازیگر امکان تجربه، پیشنهاد و کشف میدهد؟
کار با آقای بهکام تجربهای متفاوت، آموزنده و همراه با تازگی و مواجهه با موقعیتهای جدید بود. در طول تمرینها تا حد زیادی امکان خلق، پیشنهاد و کشف برای ما فراهم بود و میتوانستیم ایدهها و برداشتهای خودمان را مطرح کنیم. خوشبختانه از ابتدای تمرینها، من و کارگردان درباره شخصیت ماری به نقطهنظرهای مشترکی رسیده بودیم و همین موضوع به شکلگیری بهتر شخصیت کمک کرد.
بهعنوان یک بازیگر زن، تجربه فعالیت حرفهای در فضای تئاتر ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
فکر میکنم در سالهای اخیر حضور و جسارت بازیگران زن در تئاتر پررنگتر شده و امکان تجربه نقشهای متنوعتری فراهم آمده است؛ اما همچنان فرصتها بهاندازه ظرفیت و توانایی بازیگران زن نیست. به نظرم هنوز هم گاهی انتخاب نقش برای زنان تحت تأثیر کلیشهها و نگاههای محدودکننده قرار میگیرد. معتقدم بازیگر زن باید این فرصت را داشته باشد که فارغ از جنسیت، بر اساس توانایی، خلاقیت و جهان هنریاش انتخاب شود و نقشهایی را تجربه کند که امکان کشف و رشد بیشتری برایش فراهم میکنند.
بازیگری در تئاتر ایران تا چه اندازه میتواند یک شغل پایدار باشد؟ آیا میتوان تنها با تئاتر زندگی کرد؟
به نظرم در شرایط فعلی، تئاتر ایران بهتنهایی نمیتواند برای بیشتر بازیگران یک شغل پایدار و قابل اتکا باشد. دستمزدها معمولاً با میزان زمان، انرژی و مسئولیتی که بازیگر برای یک پروژه صرف میکند تناسب ندارند و از طرفی استمرار فعالیت هم تضمینشده نیست. بازیگر ممکن است بعد از پایان یک اجرا، برای مدتی هیچ پیشنهاد کاری نداشته باشد. به همین دلیل بسیاری از ما ناچاریم در کنار بازیگری، شغل دیگری هم داشته باشیم. مسئله فقط درآمد نیست؛ نبود امنیت شغلی و آینده قابل پیشبینی، ادامه دادن این مسیر را دشوار میکند. با این حال، تئاتر همچنان بخش مهمی از زندگی حرفهای و هنری من است.
در شرایطی که جامعه با بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و روانی متعددی مواجه است، آیا هنوز تئاتر میتواند مخاطب را به سالن بکشاند و با او ارتباط برقرار کند؟
فکر میکنم اتفاقاً در شرایط بحرانی، تئاتر بیش از همیشه میتواند معنا پیدا کند؛ چون فرصتی برای مکث، دیدن و مواجهه با خودمان و دیگران فراهم میکند. البته تماشاگر امروز ممکن است به دنبال سرگرمی و فاصله گرفتن از فشارهای روزمره هم باشد، اما به نظرم تئاتر میتواند فراتر از سرگرمی عمل کند. لزوماً قرار نیست پاسخ آمادهای به مخاطب بدهد؛ گاهی فقط کافی است پرسشی را در ذهن او ایجاد کند یا باعث شود برای لحظاتی احساس کند در تجربه و دغدغههایش تنها نیست. همین ارتباط انسانی، به نظرم دلیل زنده ماندن تئاتر است.
با وجود تمام دشواریهایی که در حرفه بازیگری وجود دارد، چه چیزی باعث میشود همچنان بخواهید روی صحنه بمانید؟
فکر میکنم چیزی که باعث میشود همچنان بخواهم روی صحنه بمانم، امکان کشف و تجربه کردن است؛ اینکه در هر نقش بتوانم بخشی تازه از خودم و جهان اطرافم را بشناسم. تئاتر برای من فقط اجرای یک متن نیست، بلکه فرصتی برای مواجهه با خودم، عبور از مرزهای همیشگی و تجربه کردن زندگی از زاویهای متفاوت است. البته این مسیر گاهی فرساینده و ناامیدکننده میشود، اما هنوز آن لحظههای زنده و غیرقابلتکرار روی صحنه برایم ارزش ادامه دادن دارند. فکر میکنم تا وقتی امکان کشف و زنده بودن در من وجود دارد، دلیلی برای ماندن روی صحنه هم وجود خواهد داشت.




