زهرا طاهریان – سریال «رویای ریحانه» روایتی است برگرفته از واقعیت، از دل مستندهایی درباره‌ی جمعیت و فرزندآوری که به زبانی داستانی و انسانی بازآفرینی شده است. در گفت‌وگو با مسعود دهنوی (کارگردان)، از شکل‌گیری ایده تا چالش‌های ساخت، از باور نقش تا تأثیر بر مخاطب سخن گفته‌ایم؛ اثری که به گفته‌ی سازندگانش، از دل مردم برخاسته تا به دل مردم بنشیند.

مهم‌ترین چالش‌هایی که در روند ساخت سریال با آن مواجه شدید چه بود؟

یکی از مهم‌ترین چالش‌های ما تعدد بازیگران بود، به‌ویژه بازیگران اصلی. وقتی تعداد نقش‌ها زیاد باشد، هماهنگی برای حضور آن‌ها در پروژه‌ای بلندمدت دشوار می‌شود. بازیگر باید در زمان مشخصی در اختیار کار باشد و در مورد نقش‌های مهمان نیز باید فرصت کافی برای تست و هماهنگی وجود داشته باشد. با وجود این دشواری‌ها، توانستیم از پس آن بربیاییم. البته این تجربه نشان داد چنین چالش‌هایی در پروژه‌های دیگر هم پیش می‌آید. ما فرآیندی دقیق برای انتخاب بازیگران داشتیم و سپس مراحل بازنویسی فیلمنامه و اجرا را پشت سر گذاشتیم. خوشبختانه بیمارستان ارتش و بیمارستان بعثت نهاجا همکاری خوبی داشتند و امکان تصویربرداری در بخش‌هایی از سریال را فراهم کردند. برای من که پیش‌تر در حوزه فیلم فعالیت کرده‌ام، این نخستین تجربه کارگردانی سریال بلند تلویزیونی بود. طبیعی است این مسیر چالش‌های خاص خود را داشته باشد، اما هیچ‌کدام مانع پیشرفت ما از نظر کمی و کیفی نشد.

در هدایت بازیگران تا چه اندازه به آن‌ها آزادی عمل می‌دادید؟ کاراکترها تا چه حد بر اساس نگاه خودتان شکل گرفتند؟

کار با بازیگران حرفه‌ای که سال‌ها سابقه دارند، برای کارگردان‌های جوان همیشه چالش‌برانگیز است؛ چون بازیگر باتجربه معمولاً دیرتر اعتماد می‌کند. اما در «رویای ریحانه» این اعتماد خیلی زود و خوب شکل گرفت. بازیگران باسابقه ما اعتماد زیادی به من و آقای حسن‌زاده داشتند و همین باعث شد رابطه‌ای حرفه‌ای و دوطرفه میانمان برقرار شود. ما نیز تلاش کردیم از ظرفیت بازیگران به‌درستی استفاده کنیم و استعدادهایی را که کمتر فرصت بروز داشتند، نشان دهیم. مثلاً خانم صحرا اسداللهی بازیگر توانمندی هستند و در فصل دوم نقششان را پررنگ‌تر کردم، چون هم کاراکترشان دوست‌داشتنی بود و هم می‌توانست بار فانتزی و کمدی کار را به دوش بکشد. بازیگران تازه‌کاری مثل آقای مجتبی واشیان و وحید مبصری هم هرکدام استعدادهای ویژه‌ای داشتند که در این سریال به‌خوبی دیده شدند.

به نظر شما «رویای ریحانه» که از الگوهای تکراری سریال‌های این سال‌ها فاصله گرفته، توانسته این تفاوت را در نگاه مخاطبان هم منعکس کند؟

بازخوردهایی که از مخاطبان و اطرافیان شنیدم، نشان می‌دهد سریال توانسته ارتباط خوبی با مردم برقرار کند. یکی از دلایل اصلی این موفقیت، فضای محدود و تک‌لوکیشن آن است؛ ما در زایشگاه با گروهی روبه‌رو هستیم که کنار هم کار می‌کنند و نوعی حس خانواده میانشان شکل گرفته است. از سوی دیگر، وجود یک خط عاشقانه در دل داستان همیشه برای مخاطب جذاب است و فضای شیرین و تا حدی فانتزی سریال هم به دل بینندگان نشسته است. هرچند «رویای ریحانه» ساختاری اپیزودیک دارد، اما یک روایت کلی میان شخصیت‌ها در زایشگاه جریان دارد که پیگیرانه و قابل دنبال کردن است. همچنین تنوع قصه‌ها، موقعیت‌ها و حضور قومیت‌های مختلف باعث شده مخاطبان در سراسر کشور با آن ارتباط برقرار کنند. بسیاری از استان‌ها خودشان را در بخش‌هایی از سریال دیده‌اند؛ چه از نظر لهجه و پوشش، چه از نظر فرهنگ و موسیقی محلی.

درباره لوکیشن سریال، یعنی زایشگاه، و چالش‌های کار در چنین فضایی بگویید.

معمولاً سریال‌هایی که در یک لوکیشن ثابت ساخته می‌شوند، پس از مدتی دچار یکنواختی می‌شوند، اما در «رویای ریحانه» تلاش کردیم از این دام دور بمانیم. روند تولید حدود چهار تا پنج ماه طول کشید و طبیعی است حفظ انگیزه و انرژی در چنین شرایطی دشوار باشد، با این حال تنوع اپیزودها و قصه‌ها مانع تکرار و روزمرگی شد. در واقع، همین تک‌لوکیشن بودن به ما کمک کرد فضایی شبیه خانه و خانواده بسازیم؛ جایی که اعضای گروه، چه جلوی دوربین و چه پشت صحنه، ارتباطی صمیمی و نزدیک پیدا کردند. به نظرم مهم‌ترین اتفاق سریال، اعتماد به گروهی از نیروهای جوان بود. هم در پشت صحنه و هم در میان بازیگران تلاش کردیم از چهره‌های تازه و تئاتری استفاده کنیم. در فصل دوم که حدود ۱۵ قسمت دارد، بیش از ۱۲۰ بازیگر مهمان از حوزه تئاتر حضور داشتند. همه آن‌ها در فرآیندی جدی تست شدند و بسیاری پیش‌تر فرصت دیده شدن نداشتند. خوشبختانه این تصمیم نتیجه خوبی داشت و حضور این چهره‌های تازه، به سریال انرژی و طراوت ویژه‌ای بخشید.