سرمقاله منوچهر اکبرلو
ما و فیلم کوتاه و آینده سینما
چهل و دومین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران در حال برگزاری است؛ جشنوارهای که به نظر من مهمترین رویداد سینمایی ماست، چرا که چشماندازی از آینده سینما و سینماگران ما را نشان میدهد.

منوچهر اکبرلو– چهل و دومین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران در حال برگزاری است؛ جشنوارهای که به نظر من مهمترین رویداد سینمایی ماست، چرا که چشماندازی از آینده سینما و سینماگران ما را نشان میدهد.
فرهنگ فیلم کوتاه دیدن
این کیفیت هنرى و فکرى یک اثر است که از آن یا سینما مىسازد یا نمىسازد. در یک فیلم کوتاه از یک فیلمساز جوان هم مىتوان در بسیارى اوقات شاهد درخشش الماسگونه بعضى از اندیشههای چندان نافذ و عمیق بود که تا ژرفاى دوردست اندیشه نفوذ کند و افق دیگرگونهاى را پیش روى بیننده بگشاید. گرچه باید تصریح کرد که هنوز تا رسیدن به آثارى مستقل، ناب، زلال و تاثیرگذار فاصله بسیارى داریم و این سینما همچنان با اشکالات و مشکلات دست و پاگیر مواجه است. هنوز به رغم همه توجهات و اهتمام به این نوع سینما اعتقاد به فیلم کوتاه و باور به توانمندى به ارزش آن در جامعه شکل نگرفته و فرهنگ فیلم کوتاه دیدن جا نیفتاده است.
فیلم کوتاه و حوصله تماشاگر!
در جهان کنونى با گسترش رسانههاى گوناگون براى ارائه اطلاعات و مفاهیم فرهنگی، هنرى و سیاسى باید زبان ایجاز را جستجو کنیم. تماشاگران آینده براى دیدن فیلمهاى طولانى و یا خواندن رمانهاى چند جلدى فرصت کافى خواهند داشت. در چنین شرایطى فیلمهاى کوتاه دیجیتالى حرف اول را خواهند زد و این درست برعکس تفکر برخى جوانان است که تلاش مىکنند داستانهاى ده دقیقهاى خود را کش دهند و فیلمهاى ۳۰ و ۴۵ دقیقهاى خسته کننده بسازند. تصور برخى از جوانان این است که آنها زمانى مىتوانند خود را یک فیلمساز حرفهاى بدانند که یک فیلم ۹۰ دقیقهاى ساخته و از طریق پخش آن در سینماها براى خود وجههاى کسب کنند. طبیعتا با چنین نگرشى سازندگان جوان آثار ویدئویى و سینمایى روز به روز از حرکت نوینى که در جهان آغاز شده عقب خواهند افتاد و اساسا عدهاى از فیلمسازان سینماى جوان ساختن آثار کوتاه را پلهاى کوچکى مىدانند براى عبور و رسیدن به فیلمهاى بلند مدت و هنگامى که قدم به عرصه فیلم بلند مىگذارند در مىیابند که تا چه اندازه مناسبات حرفهاى فیلمسازى خلاقیت آنان را دچار خدشه مىسازد. اکنون زمان آن رسیده که آثار کوتاه، موجز و جذاب جوانان با تفکر و دانش و نگاه نوگراى آنان درهم آمیزد تا سینماى آینده شاهد کشف سبکها و نگرشهاى تازه باشد. به خاطر داشته باشیم که در دنیاى شلوغ و پرازدحام آینده آدمها حوصله پرحرفى ندارند.
فیلم کوتاه و هویت مستقل
فیلم کوتاه هویت خودش را دارد. این بدان معناست که تقلید از فیلمهاى بلند سینمایى در فیلمهاى کوتاه راه به جایى نمىبرد. فیلمساز کوتاه بهتر است از زندگى بهره بگیرد تا راه رفته دیگران. در بسیارى کشورها، سینماى کوتاه راهگشا و هدایتگر سینماى بلند است اما در اینجا فیلم کوتاه به لحاظ فرم در برخى موارد حرف زیادى براى گفتن ندارد چرا که در بسیارى موارد مىکوشد از آثار پیشین الگو بگیرد. فضاى کنونی، فیلمسازان جوان را وا مىدارد که به دنبال مضامین جدید نباشند گرچه حرفهاى بسیارى براى گفتن داشته باشند. از سوى دیگر جریان خوبى در فیلم کوتاه به وجود آمده و آن ایجاد اعتماد در فیلمسازان جوان است.
کشف ظرافتهاى نو
فیلم کوتاه آکنده از صداقت، سادگی، نوآورى و خلاقیت است و فیلمساز در این عرصه پیوسته و مداوم در جستجوى کشف لحظهها، نگاهها و زاویههاى تازه و درصدد شکار معانى و قلمروهاى جدید است. به رغم همه کمبودها، کمى امکانات و نبود انگیزههاى اقتصادى فیلمساز مىکوشد با نگرشى عمیق به مسائل و واقعیات جهان پیرامون بنگرد و مناسبات حاکم بر سینماى حرفهاى و نگاههاى معتاد را بشکند. مىکوشد با پرهیز از زیادهگویى و ریسمان بلند اکشن و دیالوگنویسى و… به معجزه ایجاز تصویر و چرخه کوتاه زمان، نابترین لحظهها و صحنهها را خلق کند.
امید به آینده
مانند هر سال چشم انتظار فیلمها و فیلمسازان جوان میمانیم. امید آن که ما را شگفتزده کنند و به آینده امیدوار.





