معصومه دهقان _ اشکان درویشی با فیلم کوتاه «لباس عروسی» در جشنواره فیلم کوتاه تهران حضور دارد؛ فیلمی که با الهام از داستان «آبجی خانم» صادق هدایت،  یکی از حساس‌ترین مسائل اجتماعی امروز را ارائه می‌دهد. درویشی که سابقه کارگردانی در سینما، تئاتر و تلویزیون را در کارنامه دارد، معتقد است هنرمند باید حرف دل مردم را بزند، حتی اگر بدون حمایت و با کمترین امکانات پا به میدان بگذارد. او در این گفت‌وگو، از دلایل ساخت این فیلم، تجربه کار با رابعه اسکویی و امیدهایش برای سینمای مستقل می‌گوید.

درباره پیشینه کاری‌تان کمی توضیح دهید. چندمین تجربه حرفه‌ای شماست؟

دانشجوی فوق‌لیسانس رشته تولید سیما در دانشگاه صدا و سیما هستم. پیش از این فیلم سینمایی «کن پامنار» را کارگردانی کردم که در بخش «هنر و تجربه» اکران شد. این فیلم نوشته آقای سیروس همتی بود و مدیر پروژه خانم فریبا کوثری بودند.  کن پامنار در جشنواره‌های مختلف شرکت کرد و حتی در جشنواره بین‌المللی روسیه جایزه گرفت. به تازگی هم در مرحله پیش‌تولید فیلم سینمایی جدیدی به نام «ایجنت» هستم که چند روز دیگر کلید می‌خورد. علاوه بر سینما، در حوزه تلویزیون هم فعالیت دارم و برنامه‌هایی را برای شبکه‌های مختلف صداوسیما  اجرا کرده‌ام. در زمینه تئاتر هم کارگردان هستم و چند نمایش از جمله «اسکرین شات»، «بومرنگ»، «فیش آباد» و… را روی صحنه برده‌ام.

پس شما در چند حوزه هنری فعالیت می‌کنید؟

بله، من سینما، تئاتر و تلویزیون را به عنوان سه حوزه کاری اصلی‌ام دارم. البته علاقه خاصی به سینما دارم، اما تئاتر را نیز خیلی دوست دارم چون تجربه‌ای بسیار دلی و احساسی است. در شرایط اقتصادی امروز، تلاش برای جذب مخاطب تئاتر واقعاً ریسک است، اما ما همچنان برای ایجاد اتفاقات خاص و جذب تماشاگر می‌جنگیم.

درباره فیلم کوتاه «لباس عروسی» کمی بیشتر بگویید. ایده ساخت این فیلم از کجا آمد؟

فیلم «لباس عروسی» فیلمنامه‌ای از خانم سولماز اعتماد و بازیگر اصلی آن خانم رابعه اسکویی است. ایده فیلم از دغدغه اجتماعی درباره ازدواج دختران در سنین بالاتر شکل گرفت. این یک معضل جهانی است که نه تنها در کشور ما بلکه در بسیاری از کشورها وجود دارد. دیدم که کمتر فیلم یا متنی درباره این موضوع ساخته شده است و به نظرم جای خالی چنین اثری در سینمای ما احساس می‌شد. فیلم به شکل سمبولیک و تلنگری با لباس عروسی به این موضوع می‌پردازد. این دغدغه اجتماعی برای من جذاب بود و تصمیم گرفتم این فیلم را اولویت بسازم. همچنین این فیلم اقتباسی از کتاب «آبجی خانم» اثر صادق هدایت است و همکاری نزدیک با خانم سلماز اعتماد کمک کرد که فیلمنامه‌ای قوی داشته باشیم.

نگارش فیلمنامه چقدر زمان برد؟

خانم سولماز اعتماد حدود شش ماه روی نگارش فیلمنامه کار کردند. پس از جلسه و توافق اولیه با من، بازنویسی نهایی فیلمنامه در یک ماه انجام شد تا برای تولید آماده باشد.

خود فرایند تولید چطور بود؟

فیلمبرداری چهار روز در لوکیشنی که قبلاً سریال «شهرزاد» در آن فیلمبرداری شده بود، انجام شد. لوکیشن در محله پامنار تهران بود. پس‌تولید هم حدود ۳۰ تا ۳۵ روز طول کشید که شامل تدوین، صداگذاری و موسیقی است.

چطور بازیگران را انتخاب کردید؟

برای این فیلم فراخوان عمومی بازیگری برگزار کردیم و بیش از ۱۶۰۰ نفر برای تست آمدند. این فرآیند تست بازیگری از ساعت ۱۰ صبح تا چهار صبح روز بعد ادامه داشت. بازیگران حرفه‌ای مثل خانم رابعه اسکویی و آقای علیرضا نائینی در کنار بازیگران تازه‌کار و هنرجویان تئاتر حضور داشتند. من اعتقاد دارم که این فیلم فرصتی بود تا بازیگران نوظهور و استعدادهای جدید دیده شوند. در مورد خانم اسکویی هم تصمیم گرفتیم که بازی صامت داشته باشد تا هنرنمایی‌ و توانایی‌شان بیشتر دیده شود. به عقیده من،  رابعه اسکویی یکی از پدیده‌های سینمای اجتماعی خواهد بود.

تولید چنین فیلمی با این تعداد بازیگر چقدر دشوار بود؟

چالش‌هایی در پیش‌تولید وجود داشت اما برای من کشف استعدادهای جدید و خلق حال خوب برای همه بچه‌ها بسیار ارزشمند بود. بودجه فیلم کوتاه محدود است اما ما تلاش کردیم با کمترین هزینه بیشترین تاثیر را بگذاریم.

آیا حمایت ارگانی یا تهیه‌کننده داشتید؟

نه، تهیه‌کننده فیلم خودم هستم و دنبال حمایت از ارگان‌ها نرفتم. من معتقدم باید فیلمنامه‌ای را بسازیم که به آن عشق داشته باشیم وگرنه با فشارهای مالی ممکن است مجبور شویم از کیفیت کار کم کنیم. این فیلم مستقل است و امیدوارم حقش را در جشنواره‌ها بگیرد.

معمولاً اول فیلم کوتاه ساخته می‌شود و بعد فیلم بلند. شما ابتدا فیلم بلند ساختید و بعد به فیلم کوتاه پرداختید. دلیل این انتخاب چیست؟

در واقع من قبل از این فیلم کوتاه، چند فیلم کوتاه دیگر هم ساخته بودم، اما به دلایلی چند سالی فاصله افتاد و بعد تصمیم گرفتم فیلم بلند « کن پامنار» را بسازم. احساس می‌کردم اگر این فیلم را نسازم، فرصت خوب را از دست داده‌ام. فیلم روی پلتفرم‌های مختلفی منتشر شده و بازخوردهای مثبتی گرفته است.

اگر بخواهید بین سینما و تئاتر انتخاب کنید، کدام را ترجیح می‌دهید؟

دوست دارم هر دو را ادامه دهم اما سینما اولویت اصلی من است. تئاتر خیلی دلی است و حس و حال خاص خودش را دارد، ولی سینما گستره بیشتری دارد و حس تصویر و روایت در آن برای من جذاب‌تر است.

حضور در جشنواره فیلم کوتاه تهران را چطور می‌بینید؟

این اولین حضورم به عنوان کارگردان فیلم کوتاه در جشنواره تهران است. حضور در جشنواره داخلی بسیار باارزش است و انگیزه زیادی به من داده است. داشتن جشنواره‌ای معتبر در کشور خودمان که بتوانیم فیلم‌هایمان را ارائه کنیم و دیده شویم، خیلی اهمیت دارد.

اگر بازخوردها نسبت به فیلم «لباس عروسی» منفی باشد، چه واکنشی نشان می‌دهید؟

هیچ وقت دلسرد نمی‌شوم. مسیر فیلمسازی سخت است و نقدها بخشی از این مسیر هستند که کمک می‌کنند بهتر شویم. اگر مسیر را شروع کردیم، باید تا آخر ادامه دهیم.

نظر شما درباره حضور بهروز شعیبی در جایگاه دبیر جشنواره فیلم کوتاه چیست؟

بهروز شعیبی هنرمندی مردمی است و حضور ایشان به جشنواره اعتبار زیادی داده است. صحبت‌های ایشان در نشست‌ها به فیلمسازان جوان انگیزه می‌دهد و باعث می‌شود این مسیر برای ما روشن‌تر شود.

و اما صحبت پایانی؟

همیشه دوست دارم این را بگویم که مردم کشور ما باید از هنرمندان خود حمایت کنند و آن‌ها را دوست داشته باشند. نباید دنبال دیدن هنرمندانمان در خارج از کشور باشیم. من در تئاتر برای اولین بار امیر خلوت، رپر معروف را روی صحنه بردم و دیدم چقدر مخاطب جذب کرد. هدف ما این است که سرمایه‌ها و ارز در کشور بماند و جشنواره‌هایی مثل جشنواره فیلم کوتاه تهران بزرگ‌تر شوند تا فیلمسازان ما بتوانند در کشور خود دیده شوند و جایزه بگیرند. امیدوارم حمایت‌ها بیشتر شود و جوانانمان دلگرم به ماندن و کار کردن در داخل کشور باشند.