مریم عظیمی– فیلم کوتاه «اتاق کثیف» اثری ۱۳ دقیقه‌ای به کارگردانی علی دارایی و تهیه‌کنندگی مصطفی انوری است. این فیلم که اقتباسی از نمایشنامه مورد توجه محمد مساوات است، به جدال درونی دو پرستار در موقعیتی دراماتیک می‌پردازد.

ایده فیلم کوتاه «اتاق کثیف» چگونه شکل گرفت و اساساً به چه موضوع و داستانی می‌پردازد؟

فیلم کوتاه «اتاق کثیف» اقتباسی از نمایشنامه‌ی به همین نام، نوشته محمد مساوات است. داستان فیلم درباره دو پرستار است که در بخش زایمان یک بیمارستان مشغول به کارند و به اشتباه نوزادی متولد شده را به مادری تحویل می‌دهند که فرزندش فوت کرده است. حال این دو پرستار در تلاش‌اند راه حلی پیدا کنند تا به مادر اطلاع دهند که کودک را اشتباهی تحویل داده‌اند.

برای ساختار فیلم، چه ژانری را انتخاب کرده‌اید، آیا کار به صورت کاملاً رئالیستی بوده است یا خیر؟

بله، سعی کردیم کاملا رئالیستی پیش برویم. البته پیش از این، فکر می‌کنم چند فیلمی از روی این نمایشنامه ساخته شده باشد و تئاترهای متعددی نیز بر اساس آن به روی صحنه رفته است. اما من در فضای اجرایی سعی کردم اثر را به سمت فیلم‌نامه شدن دراماتیزه کنم. در نمایشنامه و شیوه اجرایی تئاتری، اثر غالباً مونولوگ و دیالوگ محور است، اما در این فیلم تلاش شد تا با وجود دیالوگ‌ها، کار برای مخاطب خسته‌کننده نباشد. به همین دلیل بخش عمده تمرکز من بر جلوگیری از خستگی مخاطب بود. کما اینکه از لحاظ دکوپاژ، به دلیل تک‌لوکیشن بودن فیلم، محدودیت‌هایی داشتیم و یک پروسه زمان‌بر میان من و علی حسین‌زاده، فیلمبردار کار که سال گذشته در جشنواره تهران جایزه گرفته است، شکل گرفت تا به دکوپاژ نهایی برسیم. خوشبختانه حاصل کار رضایت‌بخش شده و امیدوارم مخاطبان نیز فیلم را ببینند و بازخورد بدهند.

این چندمین حضور شما در جشنواره فیلم کوتاه بود؟

این نخستین حضور من هم در بخش ملی و هم در بخش اقتباسی جشنواره فیلم کوتاه تهران بود. سال‌های قبل فیلم «آرامگاه» را داشتم که به جشنواره فیلم کوتاه تهران نرسید، اما در بیش از ۴۰ جشنواره خارجی حضور یافت و جایزه دریافت کرد. پیش از آن نیز فیلم کوتاه «سردِ روشن» را ساخته بودم که در جشنواره مسکو حضور داشت.

آیا عنوان «اتاق کثیف» را برای جشنواره‌های خارجی نیز ارسال کرده‌اید یا این اولین حضورش در جشنواره فیلم کوتاه تهران بود؟

نه هنوز برای جشنواره‌ای ارسال نشده چون دوست داشتم نخستین اکران فیلم در کشور خودم باشد.

در زمینه تهیه این فیلم چگونه عمل کردید؟ آیا تهیه‌کننده خصوصی داشتید یا با انجمن همکاری داشتید؟

تهیه‌کننده این کار، آقای مصطفی انوری است که شخصاً و با هزینه خودشان فیلم را تولید کردند. ایشان از اتباع و افغانستانی هستند و من پیشتر نیز با ایشان همکاری کرده‌ بودم. بسیاری از عوامل فیلم دستمزد نگرفتند و با انگیزه و دلی پیش آمدند. این رویکرد عوامل این پروژه در خروجی کار بسیار واضح است و حال و هوای فیلم نیز تحت تأثیر این همراهی قرار گرفته و به این سمت پیش رفته است.

آیا از بازیگران حرفه‌ای استفاده کردید یا بازیگران تازه‌کار بودند؟

ما در این فیلم دو بازیگر اصلی داریم و هر دو به یک اندازه در روایت حضور دارند. بازیگر اول، فاطمه نیشابوری، که پیش‌تر در جشنواره‌ها حضور داشته و در سریال‌ها و فیلم‌هایی همچون «تاجی» و «مدیر مدرسه» ایفای نقش کرده است. بازیگر دوم، مینا حسینی‌مقدم هستند که از دوستان و همشهریان من است و تجربه طولانی در تئاتر دارد. ایشان همزمان در بخش غیر رقابتی این دوره از جشنواره فیلم کوتاه تهران به عنوان کارگردان حضور داشت.

آیا از مورد شفافیت روند انتخاب آثار توسط جشنواره و تعاملات آن با شرکت‌کننده‌ها، راضی بودید؟

تعاملات این دوره از جشنواره بسیار خوب بود. من به دلیل اینکه خودم هنرجوی انجمن هستم و سال‌ها چه به عنوان مخاطب و چه به عنوان دست ‌اندرکار به نحوی با جشنواره درگیر بوده‌ام و متوجه شدم اتفاقی که امسال رخ داد، بسیار جذاب بود. بر خلاف روال سال‌های قبل، که مدیران پیشین تلاش داشتند از همه شهرهای ایران و همه ژانرها فیلم داشته باشند، آقای شعیبی مبنای انتخاب را بر کیفیت آثار گذاشتند. با این تصمیم، بیش از نیمی از فیلم‌های انتخاب‌شده از تهران بودند. برخی دوستان در فضای مجازی یا کامنت‌ها بازخورد منفی داشتند و می‌گفتند چرا اغلب فیلم‌های انتخابی از تهران هستند، اما به نظر من این رویکرد درست است، زیرا شفافیت وجود دارد و معیار اصلی کیفیت فیلم است. مطمئن هستم که فیلمسازان شهرستانی، از جمله خود من، دسترسی مشابه به عوامل حرفه‌ای سینما و تجهیزات در تهران را ندارند و ممکن است خروجی کارشان به همان کیفیت نرسد اما این امکانات به نظر من تا ده درصد موثر است و داستان و روایتی که کارگردان ارائه می‌دهد در اولیت است. البته حمایت از فیلمسازان شهرستانی اهمیت دارد، چرا که دسترسی آنان به امکانات محدود است، اما این حمایت باید در جای مناسب دیگری صورت گیرد. در جشنواره‌های معتبر، فیلم‌های خوب باید فارغ از محل تولیدشان در اولویت قرار گیرند و بخش‌های جنبی جشنواره نیز فرصت مناسبی برای دیده شدن فیلم‌ها و بازخورد گرفتن از مخاطب فراهم می‌کنند همانطور که در این دوره نیز شاهد بودیم و بخش‌های جنبی امسال اکثراً شامل فیلم‌های شهرستانی بود.

سخن پایانی

بچه‌های فیلم کوتاه بسیار مهجور هستند و مخاطب‌شان اندک است. دیده شدن فیلم‌ها و تجربه تعامل مستقیم با مخاطب، تاثیر مثبت و ارزشمندی بر روند ساخت آثار فیلم کوتاه دارد. حتی اگر هدف اصلی فیلم کوتاه تجربه برای ساخت فیلم بلند باشد، مواجهه با مخاطب و دیده شدن فیلم، تجربه‌ای حیاتی و تأثیرگذار است.