حسن بردبار؛ صبا – فیلم «احمد» محصول مشترک سازمان سینمایی سوره و موسسه تصویرشهر تلاش می‌کند روایت ۱۸ ساعت نخست پس از زلزله بم را نه تنها با وفاداری تاریخی بازسازی کند، بلکه وجه انسانی و کم‌ادعای قهرمانی احمد کاظمی و نقش پژوهشگر علمی را به تصویر بکشد. بازیگران و کارگردان درباره چالش‌های سنگین ایفای نقش‌های واقعی، اضطراب ناشی از مسئولیت تاریخی و روش‌های انتقال حس بحران به تماشاگر توضیح می‌دهند؛ تجربه‌ای که برای بازیگران، متفاوت از هر نقش دیگری در حرفه‌شان بوده است.

توماج دانش بهزادی درباره تجربه بازی در فیلم «احمد» می‌گوید: «قرار گرفتن در دل زلزله بم و ایفای نقش یک پژوهشگر علمی مرا مستقیماً با درد، رنج و نیازهای مردم مواجه کرد. این فیلم نه تنها داستان یک حادثه تاریخی را روایت می‌کند، بلکه فرصتی بود تا حس مسئولیت، واکنش‌های انسانی و تصمیم‌گیری‌های یک فرد در شرایط بحرانی را به بهترین شکل به تصویر بکشم. هر لحظه بازی برایم چالش‌برانگیز بود، زیرا باید تعادل میان احساسات شخصی و نیازهای کاراکتر حفظ می‌شد و همزمان مخاطب باور کند که این شخصیت واقعی و وفادار به رخدادهای تاریخی است.

چرا بازی در این فیلم را پذیرفتید؟

قصه فیلم «احمد» درباره زلزله بم است و من خودم بچه بم هستم و از طایفه بزرگ بهزادی، که حدود ۸۰۰ نفر از اعضایش در این فاجعه آسیب دیدند. این موضوع باعث شد که قصه برایم بسیار نزدیک شود و با آن ارتباط بگیرم. برایم مهم بود که جز معدود فیلم‌هایی است که درباره فاجعه ساخته شده و به درد و غم مردم نزدیک شده است و می‌تواند دغدغه مردم و دردشان را منتقل کند. این فیلم واقعاً در محتوا بهترین شکل ممکن این کار را انجام می‌دهد. از قبل هم با امیرعباس ربیعی در مورد فیلم صحبت کرده بودیم و در نهایت فیلم خوبی ساخته شد و من هم نقش را دوست داشتم. دیدم جای کار دارد، چه از لحاظ حسی و دلی برای خودم، چه از لحاظ بازیگری. وقتی نقش را نگاه کردم، دیدم پتانسیل دارد که بتوانم کارهایی انجام دهم که یک بازیگر دلش می‌خواهد.

در «احمد» شما نقش یک پژوهشگر علمی و دانشگاهی را بازی می‌کنید. چطور این نوع شخصیت را برای قاب فیلم آماده کردید؟

سمت کاراکترهای واقعی دخل و تصرف در کاراکترها واقعاً سخت است، چه از لحاظ فیلمنامه، چه کارگردانی و بازیگری. به نظر من دو نوع رویکرد وجود دارد: یا می‌خواهیم خود شخصیت را ۱۰۰ درصد نشان دهیم یا ایده‌های اصلی آن را استخراج کنیم. در فیلم «احمد»، شخصیت شهید احمد کاظمی بسیار مهم است و باید نزدیک به واقعیت نشان داده شود و نباید خیلی تحریف شود. بازیگر باید با ظرافت و هوشمندی، آن چیزی که روی کاغذ آمده را ارتقا بدهد و شخصیت را برای مخاطب باورپذیر کند. این رابطه که هم واقعی به نظر بیاید و هم برای تماشاچی ارائه شود، کار بسیار سخت و ظریفی است و همین چالش‌ها است که این نقش‌ها را جذاب می‌کند. بازی کردن در چنین فضایی، همه رویاهایی که یک بازیگر از سینما و تئاتر دارد را تأمین می‌کند.

آیا به نقش خود نگاه تحقیقی هم داشتید؛ مثلاً مطالعه اسناد یا مراجعه به منابع میدانی؟

بله، ما تمرین کردیم و فکر کردیم کاراکتر چه ویژگی‌هایی می‌تواند داشته باشد. من بچه بم هستم و فضا را دیده بودم. سپس تحقیقات گسترده‌ای انجام دادم تا بفهمم در چنین فاجعه‌ای، چه اتفاقاتی می‌افتد، چه نکاتی اولویت دارند و چه نکاتی کمتر اهمیت دارند. بررسی کردم که باید چقدر به احساسات رجوع کنیم و چقدر به منطق و علم. این تحقیقات و تمرین‌ها به کمک کارگردان انجام شد تا ببینیم از چه وجهی کاراکتر را ببینیم و به یک ایده مشترک برسیم.

با وجود اینکه «احمد» پرتره‌ای از یک حادثه واقعی است، چه جایگاهی برای ابتکار بازیگر قائل بودید؟

برای من، وقتی کاراکتر خودم را می‌فهمم، نیازها، خواسته‌ها و اهدافش اولویت دارند. هر چیزی که بتواند واکنش‌هایم را غنی‌تر کند و پرشورتر نشان دهد، از آن استفاده می‌کنم. ابتکار بازیگر باید در خدمت کاراکتر و باورپذیر کردن آن باشد، نه دور کردن نقش از واقعیت.

در صحنه‌هایی که فشار احساسی یا تنش موقعیت بالا بود، چه تکنیک‌ها یا تمرین‌هایی به شما کمک کرد؟

این فیلم بسیار تلخ بود و من به دلیل ترومای زلزله بم، از نظر احساسی سخت با فضا ارتباط برقرار می‌کردم. گاهی ناگهان گریه می‌کردم و کنترل احساسات دشوار بود، اما تمرکز روی نیازها و اهداف کاراکتر باعث شد بتوانم واکنش‌هایم را مدیریت کنم و بالانس بین احساسات درونی و الزامات کاراکتر حفظ شود.

از تجربه بازی در «احمد» چه چیزهایی یاد گرفتید؟

این فیلم تجربه بسیار غنی بود. پیش‌تولید طولانی، لوکیشن‌های سخت و فضای فاجعه‌آمیز، به من درس‌های زیادی از نظر تکنیکی، احساسی و روحی داد و باعث شد در پروژه‌های آینده حرفه‌ای‌تر باشم.

وقتی فیلمی بر اساس واقعه واقعی ساخته می‌شود، بازیگر نقش چه مسئولیتی دارد؟

مسئولیت بازیگر صد چندان می‌شود. این آدم نفس می‌کشد و من باید نیازها، خواسته‌ها و دغدغه‌های شخصیت را به بهترین شکل ارائه بدهم تا خدای نکرده خیانتی در حق شخصیت نشود. این مسئولیت، بازیگر را از نظر روحی فرسوده می‌کند، اما بسیار مهم است.

برای مخاطبانی که «احمد» را ندیده‌اند، چه تصویری از این فیلم و نقش خودتان ترسیم می‌کنید؟

فیلم «احمد» عاشقانه و صمیمانه در خدمت مردم است و هیچ چیزی مهم‌تر از خدمت به مردم نیست. نقش من پژوهشگری است که در بحران حضور دارد، علمی عمل می‌کند و در عین حال قلب و دغدغه انسانی دارد. امیدوارم مخاطب، فیلم را با نگاه به تلاش و صداقت شخصیت‌ها ببیند و با آن ارتباط برقرار کند. این فیلم یادآوری می‌کند که خدمت به مردم مهم‌ترین معیار برای انسان بودن است.