معصومه دهقان _ در روزگاری که سینمای کودک و نوجوان بیش از هر زمان دیگری نیازمند قهرمان‌هایی از جنس همین سرزمین است، «نگهبانان خورشید» تلاشی‌ برای بازگرداندن خیال، اسطوره و اعتماد به ‌نفس به دنیای کودکان ایرانی است. این انیمیشن سینمایی که خارج از بخش مسابقه در جشنواره فیلم فجر نمایش داده می‌شود، روایت‌گر ماجرای دو پسر بچه است که در مسیر یک ماجراجویی فانتزی، به درکی تازه از قدرت، دوستی و خودباوری می‌رسند.

معین کریمی، مدیر تولید انیمیشن سینمایی «نگهبانان خورشید»، سومین تجربه بلند سینمایی خود را در جشنواره فیلم فجر تجربه می‌کند. او با صبر و دقت، از مسیر دو ساله تولید این اثر، چالش‌های انسانی و فنی، و نگاه ویژه به کودکان و نوجوانان می‌گوید؛ از اهمیت حفظ تیم تخصصی گرفته تا دغدغه دیده شدن آثار انیمیشن در ایران. در ادامه، گفت‌وگوی مفصل ما با او را می‌خوانید:

 خودتان را معرفی کنید و از پیشینه هنری‌تان بگویید.

این سومین انیمیشن سینمایی ما است که تولید شده و در جشنواره فیلم فجر حضور خواهد داشت. دو سال پیش با انیمیشن سینمایی «شمشیر و اندوه» حضور داشتیم که مربوط به نوجوانان و بزرگسالان بود و با فضایی رئال و واقع‌گرایانه تولید شده بود. سال گذشته نیز با انیمیشن «افسانه سپهر» که درباره یک کاراکتر پسر بچه بود و با یوز سفری قهرمانی را طی می‌کرد تا جهان را نجات دهد، در جشنواره شرکت داشتیم. امسال هم به عنوان سومین کار با «نگهبانان خورشید» حضور داریم.

 تا کنون در حوزه انیمیشن فعالیت داشتید یا در فیلم‌های بزرگسال هم تجربه دارید؟

نه، ما تنها در حوزه انیمیشن بلند سینمایی کار کرده‌ایم. البته من مستقیماً در فیلم‌های سینمایی بزرگسال حضور نداشته‌ام، اما تفاوت‌های عمده‌ای بین فیلم سینمایی و انیمیشن بلند وجود دارد که به شکل قابل توجهی روند تولید را متفاوت می‌کند.

 تفاوت‌ها چیست؟

نکته اول مدت زمان تولید است. یک فیلم سینمایی ممکن است از پیش‌تولید تا پس‌تولید سه تا پنج ماه طول بکشد، اما یک انیمیشن سینمایی حداقل ۱۸ تا ۲۰ ماه زمان می‌برد. یعنی یک فرآیند دو ساله. نکته دوم، تدوین و پروسه تولید است. در فیلم سینمایی ممکن است برای یک اثر ۹۰ دقیقه‌ای، چهار تا شش ساعت راش فیلمبرداری شود و در تدوین به نسخه نهایی برسد. اما در انیمیشن، از لحظه استوری‌بورد، هر ثانیه کار دقیق ست می‌شود و امکان آزمون و خطا محدود است، زیرا هزینه و زمان بسیار بالاست. نکته سوم، انیمیشن کاملاً مبتنی بر نیروی انسانی است. شما باید یک تیم بزرگ، حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ نفر را برای دو سال کنار هم نگه دارید تا پروژه به نتیجه برسد. این حضور مداوم در دیگر حوزه‌ها چنین ضرورتی ندارد.

 مدت زمان تولید «نگهبانان خورشید» چقدر بود و چگونه از فرسایش تیم جلوگیری کردید؟

تولید این انیمیشن حدوداً ۲۰ ماه طول کشید؛ از آغاز تا پس‌تولید، صداگذاری، میکس و آماده شدن برای نمایش. تجربه ما از دو انیمیشن قبلی کمک کرد که فرآیندها را دقیق‌تر بشناسیم، از اشتباهات گذشته درس بگیریم و کار را در زمان و هزینه مناسب به سرانجام برسانیم. همچنین تیمی که این پروژه را پیش برد، همان تیمی بود که روی «شمشیر» و «افسانه سپهر» کار کرده بود. انسجام و هماهنگی تیمی چند ساله باعث شد کیفیت کار بهتر و تولید روان‌تر پیش برود.

بزرگترین چالش تولید چه بود؟

حفظ یک تیم بزرگ برای مدت طولانی، مهم‌ترین چالش بود، به خصوص در شرایط اقتصادی نامطمئن. نگه داشتن ۱۲۰ تا ۱۵۰ نفر برای دو سال، با توجه به تغییرات ارزی و تورم، سخت و پیچیده است. همچنین نیروی متخصص روز به روز کم‌رنگ‌تر می‌شود، چه به دلیل مهاجرت و چه کار دورکاری با شرکت‌های خارجی. درون پروژه هم چالش‌های خاص خودش وجود دارد: پیاده‌سازی دقیق فیلمنامه از لحاظ بصری، انیمیت و محدودیت منابع. اما با برنامه‌ریزی و تجربه، تیم توانست این چالش‌ها را مدیریت کند.

تیم «نگهبانان خورشید» چگونه شکل گرفت و هماهنگی بین اعضا چگونه بود؟

تیم پروژه همان اعضای کلیدی دو پروژه قبلی بودند؛ افرادی که تجربه کار گروهی و هماهنگی چندساله داشتند. این انسجام باعث شد کیفیت تولید بالاتر برود و با محدودیت‌های مالی و انسانی، پروژه در مسیر درست پیش برود.

محدودیت‌های مالی چه تأثیری داشت؟

منابع مالی همیشه محدود بودند. در طول دو سال تولید، تغییرات ارزی و تورم بر تجهیزات، نیروی انسانی و تکنولوژی تأثیر گذاشت. با این حال، با مدیریت دقیق و تجربه تیم، توانستیم پروژه را بدون افت کیفیت جلو ببریم.

نمایش فیلم در بخش خارج از مسابقه جشنواره فجر چه اهمیتی دارد؟

واقعیت این است که مایه تعجب و شگفتی است که یک انیمیشن بلند سینمایی در بخش خارج از مسابقه قرار گرفته است. حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر دو سال زحمت کشیده‌اند تا این کار تولید شود. قرار گرفتن فیلم در خارج از مسابقه، بیش از اینکه تأیید باشد، نوعی کم‌لطفی است. انیمیشن ایران همواره با بودجه کمتر و امکانات محدود، توانسته آثار برجسته‌ای تولید کند. این نگاه، انگیزه نیروهای متخصص و علاقه‌مندان به کار در حوزه انیمیشن را کاهش می‌دهد. وقتی به بچه‌ها و نوجوانان اهمیت داده نشود، طبیعی است که آنها به آثار غربی و سوپر هیروها روی بیاورند.

انتظار شما از واکنش خانواده‌ها و کودکان چیست؟

تلاش ما این بود که «نگهبانان خورشید» جذاب، فان، رنگارنگ و خوش باشد؛ به طوری که کودکان تا پایان ۹۰ دقیقه همراهی کنند و خانواده‌ها هم لذت ببرند. اثر باید بتواند در عین سرگرمی، پیام‌های اخلاقی و تربیتی را منتقل کند.

وجه تمایز این اثر نسبت به آثار قبلی چیست؟

از نظر دنیای فانتزی، فرم کاراکتری، نورپردازی و تکنیک تصویری، پیشرفت قابل توجهی نسبت به «افسانه سپهر» دارد. کیفیت بصری و فنی کار به استانداردهای بین‌المللی نزدیک شده و می‌توان آن را با آثار اروپایی و آسیایی مقایسه کرد. البته هنوز جای پیشرفت وجود دارد، اما تیم ما با منابع موجود توانسته کار برجسته‌ای ارائه دهد.

 تعامل شما با کارگردان‌ها چگونه بود؟

همیشه تعامل مثبت و مبتنی بر احترام بوده است. این همکاری باعث شد که سه پروژه بلند پشت سر هم در سه سال تکمیل شوند و به مرحله نمایش برسند.

جشنواره فجر به عنوان یک پله پرتاب چه جایگاهی دارد؟

جشنواره فجر، قدیمی‌ترین و مهم‌ترین جشنواره ایران است و همواره آثار برجسته‌ای از این رویداد به خارج از کشور راه یافته‌اند. اهمیت آن در اجرای دقیق و ارائه ویترین سینمای ایران است؛ نه صرفاً در داوری یا بخش مسابقه. برای انیمیشن هم همین اعتبار برقرار است و می‌تواند نقش پرتاب واقعی برای دیده شدن آثار داشته باشد.

حرف آخر

امیدوارم «نگهبانان خورشید» بتواند کودکان و نوجوانان را سرگرم و همراه کند و خانواده‌ها هم از آن لذت ببرند. مهم‌تر از همه، توجه به حوزه انیمیشن و سرمایه‌گذاری روی کودکان، آینده فرهنگی کشور را شکل می‌دهد.