نسرین خدایاری – در آستانه برگزاری چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر، «غبار میمون» به‌عنوان یکی از آثار راه‌یافته به این رویداد، خود را فیلمی تمدنی معرفی می‌کند که آگاهانه از شعار فاصله گرفته و به سراغ درام رفته است. این فیلم حاصل همکاری آرش معیریان، سعید مرادی و جمعی از چهره‌های شاخص سینمای ایران است؛ اثری که در مسیر تولید، به‌ویژه در مرحله انتخاب بازیگران، ریزش شاخه‌ها و رویش ریشه‌ها را تجربه کرده و به‌واسطه مضمون خود، نگاهی جهان‌شمول به مناسبات امروز بشر دارد. «غبار میمون» بر این باور است که دوره فتح ذهن‌ها نیز همچون دوره فتح سرزمین‌ها به پایان رسیده و انسان معاصر نباید برده ابررسانه‌ها باشد. در این گفت‌وگو پای صحبت‌های سعید مرادی، تهیه‌کننده فیلم، نشسته‌ایم تا از ایده شکل‌گیری، مسیر تولید و نگاه سازندگان آن بیشتر بدانیم.

ایده فیلم «غبار میمون» چگونه شکل گرفت؟

همانطور که می‌دانید ماجرای جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل ریشه در تاریخ دارد و عوامل تولید فیلم غبار میمون تلاش کرده‌اند که با نگارش فیلمنامه و تولید یک اثر سینمایی ابعاد سیاسی و تمدنی مرتبط با این ماجرای تاریخی را در قالب درام بگنجانند. مرحله پژوهش این کار 9ماه زمان برد و با همکاری نهادهای مختلف مرتبط انجام شد. پس از آنکه مسیر اصلی داستان مشخص شد، مرحله نگارش فیلمنامه شروع شد.

فیلم «غبار میمون»، یک فیلم ارگانی است؟

نخیر، این فیلم یک اثر کاملا مستقل است.

برای تامین بودجه تولید این فیلم سراغ اسپانسری هم رفتید؟

فیلم «غبار میمون» اسپانسر خاصی ندارد. کلید تولید این فیلم در یکی از موسسات فرهنگی کشور زده شده است و امیر بوالی فیلمنامه‌نویس آن است و کار نگارش حدود یک سال و نیم طول کشید.

چه شد که تصمیم گرفتید با عوامل تولید فیلم «غبار میمون» همکاری کنید؟

من و آرش معیریان در آثاری چون سریال «بی برادر» همکاری کرده‌ایم و در نتیجه این همکاری‌ها، آثار با کیفیتی تولید شدند که توانستند در مرکز توجه مخاطبان رسانه‌های تصویری کشورمان قرار بگیرند. آرش معیریان در کارهایش تنوع ژانر داشته است و این امر باعث شد که خودم پیشنهاد همکاری با عوامل تولید فیلم «غبار میمون» را به آرش معیریان بدهم.

بازیگران فیلم «غبار میمون» چگونه انتخاب شدند؟

بازیگران فیلم «غبار میمون» قبل از وقوع جنگ 12 روزه انتخاب شده بودند اما تعدادی از آنها به دلیل وقوع جنگ و تبعات آن از حضور در میان عوامل تولید فیلم انصراف دادند. این به معنای ریزش شاخه‌ها بود اما دیری نپایید که به همت برخی از دوستان چون پژمان بازغی، علی دهکردی، پیام احمدی‌نیا، رامین ناصر نصیر، لیلا زارع، سحر مولایی و تعدادی از بازیگران ارمنستانی، اوکراینی و سومالیایی ریشه‌ها روییدند.

آیا  در این فیلم بازیگر جدیدی به سینمای ایران معرفی می‌کنید؟

بله فیلم «غبار میمون» سحر مولایی را به سینمای کشورمان معرفی خواهد کرد.

فیلم قرار است چه پیامی را به مخاطبانش منتقل می‌کند؟

فیلم «غبار میمون» به مخاطبانش می‌گوید که دوران گردن‌کشی حاکمان امپریالیسم اعم از آمریکا و اسرائیل گذشته است. این فیلم می‌گوید حاکمان امپریالیسم که می‌خواستند سرزمین‌ها را فتح کنند، اکنون به دنبال فتح ذهن‌ها هستند اما دوره فتح ذهن‌ها نیز گذشته است. بنابراین آن حاکمان نتوانسته‌اند سرزمین‌ها و ذهن‌ها را فتح کنند. ما سعی کردیم که یک اثر تمدنی بسازیم و آثار تمدنی از شعار دوری می‌کنند و میزان تاثیرگذاری‌شان روی مخاطب با گذشت زمان مشخص می‌شود.

از نظر شما چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر با توجه به شواهد چگونه جشنواره‌ای خواهد بود؟

شاهسواری از مدیران مجرب عرصه‌های فرهنگی و سینمایی کشور است و حضورش آرامش را به فضای جشنواره می‌آورد. او با توجه به فیلم‌ انتخاب شده، رنگین‌کمانی را که از طیف‌های مختلف فیلمسازان شکل گرفته، در برگزاری چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر مشارکت داده است. اکثر این فیلمسازان از لحاظ حضور در عرصه سینمایی کشور جوان هستند و آینده‌سازان هنر هفتم سرزمینمان به حساب می‌آیند.

غبار میمون نوعی مخدر مصنوعی است که با تاثیرکذاری روی ذهن انسان‌ها، آنها را به موجوداتی حیوان‌صفت تبدیل می‌کند. آیا نام و موضوع فیلم «غبار میمون» از نام و نوع تاثیرگذاری آن روی انسان‌ها برگرفته شده است؟

فیلم غبار میمون استعاره‌ای از همان توحشی است که آن مخدر سنتز شده قرن فعلی ایجاد می‌کند. مخدر غبار میمون به خواسته نمایندگان مجلس اصلی بریتانیا در آشپزخانه‌های صنعتی آن کشور تولید می‌شود تا روی ذهن متفکران و اندیشمندان فلسفی، اجتماعی و سیاسی دنیا کار کند. در نهایت اندیشمندان فلسفی، اجتماعی و سیاسی جهان که به مخدر غبار میمون دسترسی دارند، به افرادی حیوان‌صفت تبدیل می‌شوند.

ما با جستجو در تاریخچه سینمای جهان به نام انیمیشنی با عنوان «غبار میمون» می‌رسیم که حال افراد پدوفیلی را تشریح می‌کند. آیا می‌توان ارتباطی میان داستان آن انیمیشن و فیلمی که آرش معیریان با همکاری شما تولید کرده، پیدا کرد؟

نخیر، همانطور که گفتم فیلم غبار میمون یک درام سیاسی است.