نیره رضایی مطلق – بسیاری، رهبر شهید انقلاب را با نقش سیاسی و مدیریتی‌اش می‌شناسند؛ اما علاقه عمیق او به شعر، ادبیات، سینما، موسیقی و هنر، وجهی از شخصیتش است که کمتر روایت شده است. همه این ویژگی‌ها در وجود رهبر شهید انقلاب جمع شده بود. او آگاهانه شعر و ادبیات را فراتر از یک هنر و به ‌مثابه رسانه‌ای برای هویت‌سازی، فرهنگ‌سازی و تمدن‌سازی می‌دانست. برنامه «آقای فرهنگ‌دوست» با تمرکز بر همین بعد کمتر دیده ‌شده، تلاش می‌کند از خلال گفت‌وگو با هنرمندان، نویسندگان، مستندسازان و فعالان فرهنگی ایران و جهان، تصویری متفاوت از رهبر شهید انقلاب ارائه دهد؛ تصویری که فرهنگ و هنر را در کانون اندیشه و نگاه او قرار می‌دهد. گاهی در تاریخ، شخصیت‌هایی ظهور می‌کنند که مجموعه‌ای از فضایل را در وجود خود جمع کرده‌اند. رهبر شهید انقلاب از جمله این چهره‌ها بود؛ شخصیتی که قلم، سیاست، شعر و حکمت را در کنار هم داشت و شعر و ادبیات را نه صرفاً یک هنر، بلکه رسانه‌ای برای هویت‌سازی، فرهنگ‌سازی و تمدن‌سازی می‌دانست. دیدارهای متعدد ایشان با شاعران و نویسندگان و سخنانش درباره ادبیات، نشان‌دهنده شناخت عمیق و ارتباط صمیمانه‌اش با جامعه فرهنگ و هنر بود. برنامه تلویزیونی «آقای فرهنگ‌دوست» به تهیه‌کنندگی سحر قناعتی که این روزها از شبکه خبر سیما پخش می‌شود، با همین رویکرد شکل گرفته است؛ برنامه‌ای که تلاش می‌کند رهبر شهید انقلاب را از زاویه‌ای متفاوت و کمتر دیده‌شده به مخاطبان معرفی کند.

قناعتی درباره ایده شکل‌گیری این برنامه گفت: در میان انبوه برنامه‌هایی که درباره مراسم تشییع یا زندگی رهبر شهید ساخته می‌شد، تصمیم گرفتیم بر وجوه فرهنگی، هنری و رسانه‌ای شخصیت ایشان تمرکز کنیم؛ اینکه نگاهشان به سینما، تئاتر، موسیقی، کتاب، شعر و تلویزیون چه بود و این نگاه چه تأثیری بر هنرمندان گذاشته است.

او درباره روند شکل‌گیری برنامه نیز توضیح می‌دهد: مدت‌ها بود تصمیم داشتیم به ابعاد فرهنگی شخصیت رهبر شهید بپردازیم. با نزدیک شدن به ایام تشییع، طرح برنامه را با شهرام وثوقی‌راد، رئیس خبرگزاری صداوسیما و هادی البرزی، قائم‌مقام ایشان، مطرح کردم که با استقبال آنها روبه‌رو شد و تولید «آقای فرهنگ‌دوست» آغاز شد.

تهیه‌کننده «آقای فرهنگ‌دوست» ساختار برنامه را مبتنی بر گفت‌وگو با هنرمندان، نویسندگان، مستندسازان و فعالان فرهنگی می‌داند و اظهار کرد: هنرمندان نگاه ظریف و متفاوتی به پدیده‌ها دارند و همین باعث می‌شود روایت‌های ناب و کمتر شنیده‌شده‌ای ارائه کنند؛ به ‌ویژه کسانی که دیدارهای نزدیکی با رهبر شهید داشته‌اند و تجربه حضور در کنار ایشان را روایت می‌کنند.

او تأکید کرد که دامنه مهمانان برنامه به ایران محدود نبوده است و افزود: با هنرمندان و چهره‌های فرهنگی از کانادا، آمریکا، انگلیس، استرالیا و لبنان نیز گفت‌وگو کردیم و درباره شناخت آنها از جهان‌بینی فرهنگی رهبر شهید و تأثیر اندیشه‌های ایشان در خارج از ایران سخن گفتیم. این روایت‌ها نشان می‌دهد نگاه فرهنگی ایشان فراتر از مرزهای جغرافیایی نیز بازتاب داشته است.

به گفته قناعتی، هم‌زمانی تولید برنامه با مراسم تشییع، بر محتوای آن نیز اثر گذاشته است.

او می‌گوید: با امیرحسین سمیعی، سازنده موسیقی رسمی مراسم تشییع، درباره فضای حزن‌آلود و حماسی این اثر گفت‌وگو کردیم. همچنین با علیرضا قزوه، شاعر اشعار مراسم، از نگاه شاعرانه رهبر شهید سخن گفتیم و روایت خبرنگاران خارجی از این رویداد نیز در برنامه بازتاب یافت.

قناعتی درباره معیار انتخاب مهمانان توضیح می‌دهد: تلاش کردیم سراغ افرادی برویم که کمتر درباره رهبر شهید صحبت کرده‌اند و برای نخستین بار مقابل دوربین، خاطرات خود را بازگو می‌کنند. هدف ما شنیدن ناگفته‌هایی بود که مخاطب تاکنون نشنیده است؛ از حضور رهبر شهید در پشت‌صحنه پروژه‌های هنری گرفته تا روایت اهدای یک جایزه سینمایی به ایشان.

او درباره حضور مهمانان خارجی نیز گفت: بسیاری از آنها را از طریق جشنواره صبح می‌شناختم. وقتی برای گفت‌وگو دعوتشان کردم، با علاقه پذیرفتند و حتی خواستار ترجمه و انتشار بخش‌های مربوط به خود در کشورشان و شبکه‌های اجتماعی شدند.

یکی از بخش‌های شاخص «آقای فرهنگ‌دوست» نمایش تصاویر آرشیوی کمتر دیده‌ شده است؛ تصاویری از پشت ‌صحنه آثار هنری، دیدارهای صمیمانه رهبر شهید با هنرمندان و لحظاتی که تاکنون از رسانه ملی پخش نشده بود.

قناعتی در این باره گفت: بسیاری از هنرمندان از جمله مرتضی شعبانی و محسن علی‌اکبری تصاویر شخصی خود را در اختیار ما قرار دادند. بخش قابل توجهی از این تصاویر برای نخستین بار از شبکه خبر پخش شد و با استقبال مخاطبان روبه‌رو شد.

تهیه‌کننده برنامه، مهم‌ترین ویژگی «آقای فرهنگ‌دوست» را نگاه متفاوت آن به شخصیت رهبر شهید دانسته و اذعان کرد: تلاش کردم راوی احساساتی باشم که از دل هنرمندان برآمده و طبیعی است که بر دل مخاطب نیز می‌نشیند.

او از استقبال گسترده مخاطبان نیز خبر داد و بیان کرد: بازخوردهای مردم، هنرمندان، نخبگان و فعالان رسانه‌ای فراتر از انتظار ما بوده است. بسیاری می‌گویند تاکنون تنها تصاویر رسمی و دیدارهای عمومی را دیده بودند، اما مشاهده حضور رهبر شهید در پشت‌صحنه پروژه‌های هنری و شنیدن نگاه ایشان به شعر، موسیقی، کتاب و تلویزیون برایشان تازگی داشته است. حتی بسیاری از اهالی فرهنگ و هنر برای حضور در برنامه و روایت خاطرات خود اعلام آمادگی کرده‌اند.

قناعتی در پایان، مهم‌ترین دستاورد این مجموعه را ارائه تصویری چند وجهی از رهبر شهید انقلاب عنوان کرد و افزود: مخاطب در این برنامه تنها با یک شخصیت سیاسی روبه‌رو نیست؛ بلکه فردی را می‌بیند که شعر می‌خواند، درباره فیلم و تئاتر نظر می‌دهد، موسیقی را دنبال می‌کند، کتاب را با دقت می‌خواند و رسانه را ابزاری مؤثر برای فرهنگ‌سازی می‌داند. همین نگاه، وجه تمایز «آقای فرهنگ‌دوست» با دیگر برنامه‌های مناسبتی است و آن را برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان جذاب کرده است.