کامران طاهری در گفتوگو با صبا:
بازیگران تئاتر با عشق روی صحنه میمانند، نه با درآم
کامران طاهری، بازیگر نمایش «تن و دیگر تکهپارههای عشق» در گفتوگو با صبا از تجربه بازیگری، پیچیدگیهای شخصیت پیر و دشواریهای تئاتر امروز میگوید.

سروین دهقان – نمایش «تن و دیگر تکهپارههای عشق» با روایتی چندلایه و نگاهی متفاوت به روابط انسانی، مفاهیمی چون عشق، آزادی، هویت و فقدان را به صحنه میآورد. این اثر با تکیه بر بازی بازیگران و ظرفیتهای اجرایی تئاتر، مخاطب را به مواجهه با پیچیدگیهای انسان و مرزهای مبهم واقعیت و خیال دعوت میکند. با عوامل این نمایش گفتوگویی انجام دادهایم که در ادامه میخوانید.
کامران طاهری، بازیگر نمایش «تن و دیگر تکهپارههای عشق» در گفتوگو با صبا از تجربه بازیگری، پیچیدگیهای شخصیت پیر و دشواریهای تئاتر امروز میگوید.
آشنایی شما با تئاتر از کجا آغاز شد؟ چه شد که بازیگری را انتخاب کردید؟
مسیر من به سمت تئاتر حقیقتاً از پدرم آغاز شد. ایشان حدود ۳۰ سال کارگردان تئاتر بودند و من از کودکی با فضای تئاتر آشنایی داشتم و عاشق صحنه بودم. آغاز فعالیت حرفهای من از سال ۱۳۹۰ و با شرکت در ورکشاپهای بازیگری بود. در ادامه تحصیلات دانشگاهیام را نیز در رشته بازیگری دنبال کردم و کارشناسی بازیگری دارم. چیزی که بیش از هر عامل دیگری مرا به بازیگری جذب کرد، امکان تجربه کردن زندگیهای متفاوت بود؛ زندگی در موقعیتهایی که شاید در زندگی شخصی خودم هیچوقت تجربهشان نکنم. بازیگری برای من فرصتی برای شناخت آدمها، احساسات و پیچیدگیهای انسانی است.
کدام تجربهها را نقاط عطف مسیر بازیگریتان میدانید؟
فکر میکنم هر تجربهای که در تئاتر داشتهام، چیزی به شناخت من از بازیگری اضافه کرده است. هر نقش و هر پروژه به شکلی مرا با بخش تازهای از تواناییهایم مواجه کرده و باعث شده از منطقه امن خودم بیرون بیایم. نمیتوانم یک تجربه مشخص را بهعنوان نقطه عطف قطعی معرفی کنم، چون معتقدم مسیر بازیگری مجموعهای از تجربههاست که بهتدریج نگاه آدم را تغییر میدهند. حضور در نمایش «تن و دیگر تکهپارههای عشق» هم برای من تجربه مهمی است؛ بهخصوص به دلیل متن و جهان متفاوتی که دارد و اجازه نمیدهد به برداشت سادهای از شخصیت بسنده کنیم.
چطور به پروژه «تن و دیگر تکهپارههای عشق» پیوستید؟
از طریق تماس کارگردان با من و صحبتهایی که درباره متن داشتیم. وقتی نمایشنامه را خواندم، جهان متفاوت آن و پرسشهای انسانیای که مطرح میکرد برایم جذاب شد. همین موضوع باعث شد تمایل پیدا کنم در این پروژه حضور داشته باشم. شخصیت پیر از همان ابتدا برایم چالشبرانگیز بود، چون نمیشد بهراحتی درباره او قضاوت کرد. پیچیدگیهای شخصیت و فضای متفاوت نمایش، بهویژه از نظر فرم اجرایی، باعث شد این تجربه را بپذیرم. بازیها در بخشهایی حالوهوای سورئال دارند و شخصیتها درگیر لایههای مختلفی از معنا هستند. من تا پیش از این، کاراکتری با این میزان از پیچیدگی و ارتباط با فرم اجرایی تجربه نکرده بودم.
اولین مواجههتان با نمایشنامه چه تصویری از جهان اثر در ذهن شما ساخت؟
اولین چیزی که در مواجهه با نمایشنامه توجهم را جلب کرد، این بود که با یک روایت خطی و معمولی روبهرو نیستم. نمایش درباره روابط انسانی است، اما در لایههای عمیقتر به حافظه، عشق، آزادی، فقدان و هویت نیز میپردازد. پیر از ابتدا شخصیتی نبود که بتوانم بهسادگی دربارهاش قضاوت کنم. هرچه بیشتر پیش میرفتم، متوجه میشدم برای شناخت او باید رابطهاش با سیمون و نگاه متفاوت این دو به زندگی را درک کنم. در طول تمرینها، ابعاد تازهای از شخصیت برایم آشکار شد و شناخت من از او عمیقتر شد.
برای رسیدن به شخصیت پیر چه مسیری را طی کردید؟
سعی کردم ابتدا جهانبینی و تناقضهای درونی او را بشناسم. پیر آزادی را بسیار جدی میگیرد و از چارچوبها و قراردادهای تحمیلی فرار میکند، اما همین آزادی گاهی برای آدمهای نزدیکش به مسئله تبدیل میشود. در رابطهاش با سیمون نیز مدام با دو نگاه متفاوت به عشق و زندگی مواجهیم. چیزی که برای من اهمیت داشت این بود که پیر را صرفاً آدمی بیمسئولیت یا آزادیخواه نبینم، بلکه منطق درونی تصمیمها و رفتارهایش را پیدا کنم. تلاش کردم بفهمم هر انتخاب او از کجا میآید و چه چیزی در درونش باعث شکلگیری آن رفتار میشود. البته این شناخت در تعامل با کارگردان و پارتنرم نیز کاملتر شد.
کدام مفهوم در مرکز تجربه شخصیت شما قرار دارد؛ عشق، بدن، فقدان یا هویت؟
برای پیر، فکر میکنم عشق و هویت بهشدت به هم گره خوردهاند. او از یک طرف میخواهد هویت مستقل خودش را حفظ کند و آزادیاش را از دست ندهد، اما از طرف دیگر درگیر رابطه عاطفی عمیقی با سیمون است. به نظرم یکی از پرسشهای مهم نمایش این است که چطور میتوان کسی را دوست داشت، بدون اینکه بخواهیم تمام وجود او را در اختیار خودمان داشته باشیم؟ در ادامه نمایش، فقدان هم معنای تازهای پیدا میکند و پیر با بخشهایی از احساساتش مواجه میشود که شاید پیشتر نمیخواسته به آنها نگاه کند.
در چنین متن چندلایهای چقدر به تحلیل عقلانی و چقدر به تخیل و شهود تکیه کردید؟
به نظرم این دو از هم جدا نیستند. تحلیل متن به بازیگر کمک میکند موقعیت شخصیت را بشناسد، بداند چه میخواهد، در چه شرایطی قرار دارد و چرا رفتار خاصی را انتخاب میکند. اما در اجرایی با این میزان از فضای شاعرانه و چندلایه بودن، تحلیل عقلانی بهتنهایی کافی نیست. باید اجازه بدهیم تخیل و شهود هم وارد کار شوند. من سعی کردم ابتدا منطق شخصیت پیر را پیدا کنم و بعد اجازه بدهم احساس و تخیل، شکل زندهتری به آن منطق بدهند.
شرایط اقتصادی و حرفهای تئاتر امروز را چگونه تجربه میکنید؟ آیا هنوز میتوان تئاتر را حرفهای تماموقت دانست؟
واقعیت این است که تولید تئاتر در شرایط فعلی با سختیهای زیادی همراه است و ما بازیگران این مشکلات را بهصورت مستقیم تجربه میکنیم. از هزینههای تولید گرفته تا دستمزدها و مسئله جذب مخاطب، همه این عوامل بر کیفیت و استمرار فعالیت گروههای تئاتری تأثیر میگذارند. به نظرم هنوز نمیتوان برای همه بازیگران تئاتر، این حرفه را از نظر اقتصادی یک شغل تماموقت و باثبات دانست. با این حال، چیزی که باعث میشود افراد همچنان در این مسیر بمانند، اهمیت تجربه هنری و ارتباط زندهای است که تئاتر بین بازیگر و تماشاگر ایجاد میکند. البته علاقه به تئاتر نباید باعث شود مشکلات اقتصادی این حرفه را نادیده بگیریم.
چه نقشها و تجربههایی هنوز برایتان چالش جدی محسوب میشوند؟
دوست دارم در مسیر بازیگری مدام تجربههای تازه داشته باشم و خودم را به یک نوع نقش یا قالب مشخص محدود نکنم. نقشهایی که لایههای پنهان دارند و با تناقضهای انسانی مواجهاند، برایم جذابتر هستند؛ نقشهایی که بتوانند از نظر فکری و احساسی مرا به چالش بکشند و باعث شوند نگاه تازهای به جهان اطرافم داشته باشم. در حال حاضر علاوه بر تئاتر، در حوزه تصویر هم فعالیت میکنم و همزمان با حضور در این پروژه، در دو کار تصویری نیز مشغول بودم؛ البته تلاش کردم این فعالیتها به پروژه تئاتری لطمهای وارد نکنند. هرچه بیشتر در مسیر بازیگری پیش میروم، بیشتر متوجه میشوم که هنوز چیزهای زیادی برای کشف کردن و یاد گرفتن وجود دارد. همین موضوع است که مرا به تجربه نقشهای متفاوت علاقهمند میکند.




